Strach i nadzieja. Reakcje ludności cywilnej na sowiecką inwazję

Wydarzenia z niedzieli 17 września 1939 roku mimo upływu tylu lat po dziś dzień budzą wiele emocji. Zwykle jednak procesy, które rozpoczęły się tego dnia rozpatrujemy w kategoriach wielkiej polityki i wojskowości. Jednak jak wszystko w historii 17 września miał też swoją „ludzką” stronę. Warto przyjrzeć się, zatem temu jak na wkroczenia Armii Czerwonej w […]

Historia w ludowej pieśni – studium nad Rabują Tatarzy

Jednym z głównych zagrożeń dla mieszkańców I Rzeczypospolitej byli Tatarzy. Ich najazdy pozostawiały za sobą spalone i wyludnione wsie, a los wziętych w jasyr jeńców był nie do pozazdroszczenia. Tatarskie napady wzbudzały trwogę, czego ślady odnajdujemy zarówno w pamiętnikach, jak i poezji z tego okresu. Co więcej, pamięć o Tatarach przetrwała w pamięci ludowej, co […]

Realizm polityczny Brygady Świętokrzyskiej

Historia Brygady Świętokrzyskiej to jeden z niewielu przykładów realizmu politycznego zastosowanego przez polskie elity polityczne w czasie okupacji niemieckiej w II Wojnie Światowej. Realizmu politycznego będącego częścią ukształtowanej wiele lat przed wojną tradycji polskiej myśli narodowej. Myśl tą w skrócie można opisać cytatem Romana Dmowskiego: “Polityka realna nie uznaje zasadniczo złych lub dobrych, niewłaściwych lub właściwych środków […]

Bazylika Matki Boskiej Anielskiej w Dąbrowie Górniczej

W centrum Dąbrowy Górniczej znajduje się zabytek, który swoją ciekawą historią przyciąga rzesze wiernych i pasjonatów historii. Tym obiektem jest Sanktuarium Najświętszej Maryi Panny Anielskiej Pani Dąbrowy Górniczej i Matki Zagłębia. Kościół św. Aleksandra Jego historia zaczyna się w latach 1872-1877, ponieważ wtedy wybudowano kościół św. Aleksandra.[1] Jak powszechnie wiadomo, cały region Zagłębia znajdował się […]

Bostońska herbatka – iskra w beczce prochu powodująca wybuch rewolucji amerykańskiej

16 grudnia 1773 roku. W bostońskim porcie cumują trzy statki Kompanii Wschodnioindyjskiej: „Dartmouth”, „Eleanor” i „Beaver”. Grupa mężczyzn przebrana za Indian, pod wodzą browarnika i polityka Samuela Adamsa, wdziera się na pokład statków i wyrzuca do zatoki cały ładunek herbaty. Akcja przebiega błyskawicznie, bez użycia przemocy, dodatkowo „Synowie Wolności”, bo tak nazywała się ta organizacja, […]

Milicja Obywatelska – geneza

W 2019 roku polska Policja hucznie obchodzi setną rocznicę jej utworzenia, tym samym nawiązując do Policji Państwowej, istniejącej od 1919 roku. O ile większość akceptuje i odwołuje się do historii Policji Państwowej, funkcjonującej w okresie międzywojennym, o tyle większość chce zapomnieć o istniejącej w latach 1944-1989 Milicji Obywatelskiej, która jest pewnego rodzaju czarnym charakterem, w […]

Unia w Krewie 1385 roku

 15 lipca 1410 roku. Przed majestatem Władysława II korzy się całe państwo krzyżackie pobite kilka godzin wcześniej. U jego boku stoi Witold, kuzyn króla i zarazem drugi ojciec tej wspaniałej wiktorii. Kto by pomyślał, że jeszcze niespełna 30 lat wcześniej pogańskie zastępy Litwinów pod wodzą Kiejstuta pustoszyły wschodnie połacie Korony? Nieznane zrządzenia Losu tak pokierowały […]

Wizjonerzy Wielkiej Serbii: działalność Vojislava Šešelja i Serbskiej Partii Radykalnej (1981-2019)

Gdy w kwietniu ubiegłego roku, w postępowaniu odwoławczym od wyroku  Międzynarodowego Trybunału Karnego dla byłej Jugosławii uznano Vojislava Šešelja winnym zbrodni przeciwko ludzkości, historia zdawała się zatoczyć koło: wyroki skazujące wyznaczyły zarówno początek jak i schyłek politycznej kariery Vojvody. Na czym polega wyjątkowość środowiska Šešelja? Narodowym radykałom uprawiającym otwarcie szowinistyczną retorykę udało się zbliżyć do […]

Pałac Kultury Zagłębia: śląsko-zagłębiowskie serce kultury

Dąbrowa Górnicza to miasto leżące na terenie Zagłębia Dąbrowskiego, posiadające prawa miejskie od ponad stu lat (dla ciekawych – otrzymała je w 1916 roku). Wyróżniają je spośród innych miast rejonu Śląska oraz Zagłębia dwa monumentalne budynki. Pierwszym z nich jest  Bazylika Najświętszej Maryi Panny Anielskiej, będąca wizytówką sakralną tego miasta. Jej fotografie można znaleźć na […]

Minęło dokładnie 70 lat, a winni zbrodni nie zostali ukarani

17 lipca 1949 roku, dokładnie 70 lat temu, w elbląskich zakładach, w hali o długości ponad dwustu metrów wybuchł pożar. Rozpoczął on  represje niewinnie oskarżonych przez bezpiekę. Około tysiąc osób było prześladowanych przez ubeków, ponad dwieście poddano brutalnemu śledztwu, trzydzieści jeden posłuszne władzy sądy skazały na śmierć lub wieloletnie więzienie, a dwie straciły życie. Te […]