Dzieje najnowsze

Artykuły historyczne Dzieje najnowsze II wojna światowa

W oczekiwaniu na wysiedlenie. Sytuacja ludności niemieckiej w Kotlinie Jeleniogórskiej w latach 1945 ‒ 1947

Pierwsze dwa powojenne lata u stóp polskich już Karkonoszy to historia niewiarygodnego wprost tygla narodowościowego, nad którym usiłował zapanować pełnomocnik rządowy, późniejszy starosta tej ziemi Wojciech Tabaka. Polacy, Niemcy, i Rosjanie. Werwolf, ukrywający się naziści, niepewność, trudna, przepełniona co najmniej niechęcią koegzystencja dwóch rozdzielonych „bratnią Armią Czerwoną” narodów, zakończona podjętą […]

Artykuły historyczne Dzieje najnowsze

Stosunki izraelsko-irańskie przed i po Rewolucji Islamskiej

Relacje izraelsko-irańskie to nie tylko wroga rywalizacja między państwami. Przez wiele lat oba kraje współpracowały, utrzymując przyjazne stosunki, które były dla nich konieczne w regionie zdominowanym przez Arabów. Rewolucja Islamska przyniosła zmiany, które przekreśliły rozwój niearabskiego sojuszu na Bliskim Wschodzie.  Źródeł stosunków izraelsko-irańskich możemy doszukiwać się jeszcze w czasach opisanych w Biblii, […]

Artykuły historyczne Dzieje najnowsze

Polskie ochotniczki w Brygadach Międzynarodowych

Polskie ochotniczki walczące w wojnie domowej w Hiszpanii zostały w tym kraju zapamiętane jako antyfaszystki ratujące ludzkie życie. Ich dokładna liczba jest trudna do oszacowania, ponieważ występowały jako obywatelki różnych państw. Z pewnością było ich ponad sto. Służyły głównie w różnych służbach medycznych Brygad Międzynarodowych. Pochodziły z bardzo różnorodnych środowisk. […]

Artykuły historyczne Dzieje najnowsze

Noc, która się nie kończy – czyli amerykańskie obozy koncentracyjne

Początkowa fala przemocy, podczas której aresztowano tysiące ludzi dziennie, zakończyła się po pierwszych miesiącach. Z Estadio Nacional, a także z pobliskiego Estadio Chile więźniów usunięto na dobre przed końcem listopada. Jednak dla innych koszmar trwał nadal – stopniowo wykształcał się system długoterminowego przetrzymywania i torturowania ludzi. W dotychczasowych obiektach improwizowano […]

Artykuły historyczne Dzieje najnowsze

Milicja Obywatelska – geneza

W 2019 roku polska Policja hucznie obchodzi setną rocznicę jej utworzenia, tym samym nawiązując do Policji Państwowej, istniejącej od 1919 roku. O ile większość akceptuje i odwołuje się do historii Policji Państwowej, funkcjonującej w okresie międzywojennym, o tyle większość chce zapomnieć o istniejącej w latach 1944-1989 Milicji Obywatelskiej, która jest […]

Artykuły historyczne Dzieje najnowsze

Wizjonerzy Wielkiej Serbii: działalność Vojislava Šešelja i Serbskiej Partii Radykalnej (1981-2019)

Gdy w kwietniu ubiegłego roku, w postępowaniu odwoławczym od wyroku  Międzynarodowego Trybunału Karnego dla byłej Jugosławii uznano Vojislava Šešelja winnym zbrodni przeciwko ludzkości, historia zdawała się zatoczyć koło: wyroki skazujące wyznaczyły zarówno początek jak i schyłek politycznej kariery Vojvody. Na czym polega wyjątkowość środowiska Šešelja? Narodowym radykałom uprawiającym otwarcie szowinistyczną […]

Artykuły historyczne Dzieje najnowsze

Minęło dokładnie 70 lat, a winni zbrodni nie zostali ukarani

17 lipca 1949 roku, dokładnie 70 lat temu, w elbląskich zakładach, w hali o długości ponad dwustu metrów wybuchł pożar. Rozpoczął on  represje niewinnie oskarżonych przez bezpiekę. Około tysiąc osób było prześladowanych przez ubeków, ponad dwieście poddano brutalnemu śledztwu, trzydzieści jeden posłuszne władzy sądy skazały na śmierć lub wieloletnie więzienie, […]

Artykuły historyczne Dzieje najnowsze II wojna światowa

Plan Marshalla – historia zakończona ekonomicznym i politycznym sukcesem czy współczesna „mitologia”?

3 kwietnia to dzień, w którym w 1948 roku wraz z uchwaloną w Kongresie USA ustawą rozpoczął się jeden z najbardziej spektakularnych programów pomocy gospodarczej w dziejach nowożytnego świata. Tego dnia oficjalnie zainaugurowano Plan Marshalla, którego nazwa pochodzi od jego pomysłodawcy, Georga Marshalla, ówczesnego sekretarza stanu USA. Łączna kwota, jaką […]

Artykuły historyczne Dzieje najnowsze

Ambasador Francji kontra stalinowski minister. Stawką było życie Jeana Bastarda

Étienne Rolland Dennery – ambasador Francji w Polsce o karze śmierci Jeana Bastarda dowiedział się z Trybuny Ludu, która ukazała się tydzień po procesie w Gdańsku w dniu 28 lutego 1952 roku. Natomiast o tym, że Najwyższy Sąd Wojskowy utrzymał wyrok w mocy, stalinowski minister przekazał mu  po trzech miesiącach, […]

Artykuły historyczne Dzieje najnowsze

Ucieczka z socjalistycznego raju

Kraje dobrobytu i wiecznego szczęścia, krainy mlekiem i miodem płynące. Przodownicy w walce o pokój i postęp. Tu w przeciwieństwie do zgniłego, imperialistycznego Zachodu jednostka jest szczęśliwa. Można rzec: prawdziwy raj na ziemi. Pomimo tego znaleźli się szaleńcy, którzy postanowili porzucić socjalistyczną utopię. Kim byli? Jak uciekali i jakie były […]