II wojna światowa

Artykuły historyczne II wojna światowa

Napad UPA na pociąg relacji Bełżec – Rawa Ruska

Dnia 16 czerwca 1944 roku w godzinach porannych ze stacji Bełżec wyruszył pociąg osobowy jadący do Rawy Ruskiej, jak zwykle pełen pasażerów. Okoliczne miejscowości zamieszkiwali Polacy i Ukraińcy, którzy wspólnie podróżowali w swoich codziennych sprawach pomimo trwającej już niemal 5 lat okupacji niemieckiej. Dla większości Polaków była to ich ostatnia […]

Artykuły historyczne Dzieje najnowsze II wojna światowa

W oczekiwaniu na wysiedlenie. Sytuacja ludności niemieckiej w Kotlinie Jeleniogórskiej w latach 1945 ‒ 1947

Pierwsze dwa powojenne lata u stóp polskich już Karkonoszy to historia niewiarygodnego wprost tygla narodowościowego, nad którym usiłował zapanować pełnomocnik rządowy, późniejszy starosta tej ziemi Wojciech Tabaka. Polacy, Niemcy, i Rosjanie. Werwolf, ukrywający się naziści, niepewność, trudna, przepełniona co najmniej niechęcią koegzystencja dwóch rozdzielonych „bratnią Armią Czerwoną” narodów, zakończona podjętą […]

Artykuły historyczne II wojna światowa

Zatopienie „Wilhelma Gustloffa” – zbrodnia czy prawo wojny?

Mało epizodów z ostatniej wojny światowej wzbudza tak wiele emocji jak zatopienie na Bałtyku niemieckich transportowców z uchodźcami z Prus Wschodnich. Wyobraźnię rozpala nie tylko liczba ofiar, ale przede wszystkim ich „niewinność”. Na „Wilhelmie Gustloffie”, „Steubenie” i „Goi” zginęli przecież przede wszystkim cywile, z których większość stanowiły kobiety i dzieci. […]

Artykuły historyczne Historia XIX wieku I wojna światowa i okres międzywojenny II wojna światowa Inne

Historia gminy żydowskiej w Szczecinku

Spalenie synagogi – czy jest to jedynie epizod z losów szczecineckich Żydów godny uwagi? Zdecydowanie nie! Czas prześledzić dzieje gminy, jak i historię wyznawców religii mojżeszowej na terenach niemieckich od XIX wieku do przejęcia władzy przez Adolfa Hitlera. Kilka słów na początek Dzieje społeczności żydowskich stanowią szerokie pole badawcze dla […]

Artykuły historyczne II wojna światowa

Strach i nadzieja. Reakcje ludności cywilnej na sowiecką inwazję

Wydarzenia z niedzieli 17 września 1939 roku mimo upływu tylu lat po dziś dzień budzą wiele emocji. Zwykle jednak procesy, które rozpoczęły się tego dnia rozpatrujemy w kategoriach wielkiej polityki i wojskowości. Jednak jak wszystko w historii 17 września miał też swoją „ludzką” stronę. Warto przyjrzeć się, zatem temu jak […]

Artykuły historyczne II wojna światowa

Realizm polityczny Brygady Świętokrzyskiej

Historia Brygady Świętokrzyskiej to jeden z niewielu przykładów realizmu politycznego zastosowanego przez polskie elity polityczne w czasie okupacji niemieckiej w II Wojnie Światowej. Realizmu politycznego będącego częścią ukształtowanej wiele lat przed wojną tradycji polskiej myśli narodowej. Myśl tą w skrócie można opisać cytatem Romana Dmowskiego: “Polityka realna nie uznaje zasadniczo złych lub […]

Artykuły historyczne Historia XIX wieku I wojna światowa i okres międzywojenny II wojna światowa Inne

Dobry żołnierz to żywy żołnierz – o medycynie wojskowej słów kilka

Historia ludzkości nierozerwalnie związana jest z wojną. Człowiek od zawsze udoskonalał sposoby na zabicie innych. Wiązało się to z postępem medycyny, która próbowała, z różnym skutkiem, uratować ofiary coraz bardziej śmiercionośnych wynalazków. Przez wieki trwania wojen zmienił się charakter ran, miejsce ich występowania, a przede wszystkim śmiertelność.  Ta ostatnia zaczęła […]

Artykuły historyczne Dzieje najnowsze II wojna światowa

Plan Marshalla – historia zakończona ekonomicznym i politycznym sukcesem czy współczesna „mitologia”?

3 kwietnia to dzień, w którym w 1948 roku wraz z uchwaloną w Kongresie USA ustawą rozpoczął się jeden z najbardziej spektakularnych programów pomocy gospodarczej w dziejach nowożytnego świata. Tego dnia oficjalnie zainaugurowano Plan Marshalla, którego nazwa pochodzi od jego pomysłodawcy, Georga Marshalla, ówczesnego sekretarza stanu USA. Łączna kwota, jaką […]

Artykuły historyczne II Rzeczpospolita II wojna światowa

Geneza Policji Państwowej

Kilka miesięcy temu, obchodziliśmy 100. rocznicę odzyskania przez Polskę niepodległości. Wraz z odzyskaniem niepodległości młode państwo polskie, musiało uporać się z wieloma problemami, począwszy od walki o granice, po stworzenie nowego sytemu prawnego, co z kolei wiązało się z utworzeniem formacji, która miała strzec porządku publicznego na ziemiach polskich. Efektem […]