Nowożytność

Artykuły historyczne Nowożytność Polityka Sarmatikon Sztuka wojenna

Wojna o… ucho, czyli rywalizacja angielsko-hiszpańskia

Czy hegemonia Wielkiej Brytanii na morzach i oceanach w XVIII wieku była niezagrożona? Czy Hiszpanie faktycznie dzierżyli władzę w Ameryce Południowej tak mocno, że nikt nie mógł im zagrozić? Kto stał się inspiracją dla popkulturowego wizerunku pirata, z opaską na oku, hakiem zamiast ręki, kuśtykającego po pokładzie z drewnianą nogą? […]

Artykuły historyczne Nowożytność Polityka Sarmatikon

Dojście do władzy Dymitra Samozwańca I, czyli dymitriada

Po latach rządów silnej ręki Iwana Groźnego w państwie rosyjskim przyszedł okres tak zwanej Wielkiej Smuty, który trwał od 1598 do 1613 r., kiedy to sobór ziemski wybrał na cara Michała Romanowa, dając początek kilku wiekom panowania dynastii Romanowów. Podczas okresu wielkiego zamętu w Carstwie Rosyjskim władza była chwiejna, miały […]

Artykuły historyczne Gospodarka Nowożytność Sarmatikon Społeczeństwo

Geneza folwarku szlacheckiego w Polsce

Patrząc na historię Rzeczpospolitej Obojga Narodów oraz na jej krajobraz nie sposób zwrócić uwagi na folwarki szlacheckie. Tzw. gospodarka folwarczno-pańszczyźniana była ekonomiczną podstawą funkcjonowania szlachty w Rzeczpospolitej. W starszej historiografii utarło się również, że po wschodniej stronie Łaby dominowała tylko i wyłącznie gospodarka folwarczno-pańszczyźniana, natomiast na zachód od tej rzeki […]

Artykuły historyczne Biografie Nowożytność Sarmatikon

Kim był prawdziwy Skrzetuski z „Ogniem i mieczem”?

Jan Skrzetuski, czyli jeden z dwóch najważniejszych bohaterów Ogniem i Mieczem jest jedną z bardziej znanych postaci literackich w Polsce. Sienkiewicz wykreował tego porucznika husarskiego na wzór rycerza idealnego – odważnego i szlachetnego chrześcijanina, który gotów jest się bić za ojczyznę i świętą wiarę rzymską. Bolesław Prus z pewnym przekąsem […]

Artykuły historyczne Nowożytność Polityka Sarmatikon

Geneza wyprawy smoleńskiej 1609 roku

W początkach 1603 roku, w granicach państwa polsko-litewskiego pojawił się tajemniczy człowiek podający się za szczęśliwie ocalonego Dymitra, najmłodszego syna Iwana. Zygmunt III dowiedziawszy się o jego planach i przedsięwzięciach znalazł się w kłopotliwej sytuacji. Dopiero co ratyfikowany pokój z Moskwą skutecznie wiązał mu ręce i uniemożliwiał pomoc Dymitrowi. Jednak […]

Artykuły historyczne Nowożytność Polityka Sarmatikon

Polityka przedwiedeńska Jana III Sobieskiego

Wiktoria Wiedeńska z 1683 roku zaliczana jest do jednej z największych bitew w historii Polski. Jednak nie od początku wiadomo było, że Polacy ruszą pod Wiedeń. Jan III Sobieski miał wiele planów i dokonał wielu zwrotów w polityce, zanim ostatecznie zdecydował się zawrzeć przymierze z Austrią i wesprzeć ją na […]

Artykuły historyczne Nowożytność Polityka Sarmatikon Sztuka wojenna

Dzieje dymitriad według Mikołaja Ścibora Marchockiego

Początek XVII wieku to okres, w którym grupa Polaków robi coś niezwykłego – intronizuje obcą osobę na tron rosyjski. To nie jest żadna fantastyka, lecz historia, mająca wpływ na stosunki polsko-rosyjskie. Zamęt panujący u wschodniego sąsiada w historiografii nazywa się „Wielką Smutą”. Wtedy też Rosja pogrążona jest w wewnętrznym kryzysie. […]

Artykuły historyczne Nowożytność Polityka Sarmatikon

Dlaczego Sobieski poszedł pod Wiedeń?

Jest to pierwszy z czterech artykułów z serii „Na odsiecz Wiedniowi”. W tym wywodzie przybliżę czytelnikowi co skłoniło Jana III Sobieskiego do udzielenia pomocy stolicy Cesarstwa. Dlaczego wojska koronne znalazły się pod Wiedniem i jak wyglądała skomplikowana sytuacja polityczna z lat 1676-1683. Zagrożenie osmańskie w Europie Środkowo-Wschodniej w II połowie […]