Czy wiesz kiedy urodził się Jezus Chrystus?

Narodził się 17 listopada 3 r. p.n.e., trzeciego dnia tygodnia (w środę).

To oczywiście tylko jedna z możliwych dat, proponowana przez Klemensa z Aleksandrii, który opierał się na źródłach egipskich i wskazywał 2 dzień egipskiego miesiąca Tybi jako datę narodzin Jezusa. Ze względu na zmieniające się kilkakrotnie kalendarze nie mamy możliwości, aby dokładnie wskazać datę wydarzeń w starożytności. Podobnie jest z datą narodzenia Jezusa.

Chrześcijanie zachodni (w tym m.in. katolicy) za datę narodzin Jezusa przyjmują 25 grudnia. Taką datę podawał na początku III w. n.e. Hipolit z Rzymu w komentarzu do Księgi Proroka Daniela, gdzie napisał „Jezus Chrystus narodził się w środę 25 grudnia, w 42 roku panowania Augusta”. Wydaje się, iż Hipolit za początek panowania Oktawiana Augusta przyjął rok 42 p.n.e. kiedy to Oktawian i Marek Antoniusz pokonali zabójców Cezara, ale niektóre źródła podają jako początek panowania Oktawiana Augusta 31 r. p.n.e lub nawet 27 r. p.n.e. Niezależnie jednak od tego jaką datę przyjmiemy w żadnym z lat (1 r. n.e., 10 r. n.e., 14 r. n.e.), które mogą wchodzić w grę 25 grudnia nie przypadał w środę. Wydaje się, że również Hipolit uważał, że Chrystus narodził się w 3 r. p.n.e, ponieważ w tym roku zarówno 17 listopada (wskazywany przez Klemensa z Aleksandrii), jak i 25 grudnia (Hipolit z Rzymu) wypadały w środę.

Należy także pamiętać o tym, że chrześcijanie wschodni (np. Ormianie do dziś) uznają za dzień narodzin Jezusa 6 stycznia.

Niektórzy badacze nie opierają się na źródłach historycznych, a sięgają do Ewangelii. Informację o dacie narodzin Jezusa mogą nam dać dwie z nich: Mateusza i Łukasza. Według Ewangelii św. Mateusza (2,1) Chrystus narodził się w Betlejem za panowania Króla Heroda. Według Józefa Flawiusza, historyka Izraela, Herod zwany Wielkim zmarł w 4 r. p.n.e. Mateusz w dalszej części Ewangelii (2,14; 2,15) napisał, że Jezus przebywał w Egipcie w momencie śmierci Heroda. Nawet jeśli uwierzymy ewangeliście (2,13), że Józef natychmiast po narodzinach udał się do Egiptu to podróż z Betlejem do najbliższych zamieszkałych terenów w Egipcie musiała potrwać kilka miesięcy. Zatem Jezus musiałby się urodzić w 5 r. p.n.e. lub wcześniej.

Drugim źródłem jest Ewangelia Św. Łukasza, której autor informuje nas, że Jezus narodził się w Betlejem w czasie trwania spisu powszechnego, który zarządził Oktawian August, a w tym samym czasie zarządcą Syrii był Kwiryniusz (Łk 2,1). Według znanego nam już Józefa Flawiusza spis taki odbywał się trzykrotnie: w 28 r. p.n.e., 8 r. p.n.e., oraz w 14 r. n.e. Ale żaden z tych spisów nie obejmował całego Imperium (Łk 2,3), mieszkańcy nie musieli wracać do miejsca swojego urodzenia. Kwiryniusz pełnił obowiązki legata Syrii w latach 6-10 n.e., zatem Jezus musiałby się narodzić w roku 6 lub 7 n.e. (10 lub 11 lat po dacie wymienianej w Ewangelii św. Mateusza).

W przypadku Ewangelii św. Łukasza istnieją jeszcze dwie poszlaki, które bardziej przeszkadzają niż pomagają w ustaleniu interesującej nas daty. Na odkrytym w 1764 r. w okolicach dzisiejszego Tivoli kamieniu tyburtyńkim wyryta jest inskrypcja pośmiertna mogąca się odnosić do Kwiryniusza. Zgodnie z jedną z interpretacji Kwiryniusz mógł pełnić funkcję legata Syrii dwukrotnie. Drugą poszlaką jest tłumaczenie fragmentu Ewangelii św. Łukasza (Łk 2,2), które nie jest jednoznaczne ponieważ greckie słowo prote może znaczyć zarówno pierwszy spis, ale może również być odpowiednikiem łacińskiego prius, czyli oznaczać, że spis o którym mowa odbył się zanim Kwiryniusz został namiestnikiem Syrii.

Niezależnie od tego jaka jest prawda wydaje się, iż bardziej prawdopodobna jest data około 3 r. p.n.e ponieważ Jezus rozpoczął swoją działalność w 15 roku rządów Tyberiusza, czyli około 28 r. n.e. i miał wtedy ponad 30 lat.

Konrad Kuzma

Zdjęcie: Jan Matejko, Wskrzeszenie Łazarza
Źródło Zdjęcia: Wikimedia Commons – public domain

11 komentarzy

Leave a Comment

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

*