Mieszkańcy terenów Polski sprzed 20000 lat importowali obsydian


Ludzie nigdy nie stronili od egzotycznego, sprowadzanego z dalekich krain luksusu. Nie inaczej było w przypadku prehistorycznych „Polaków”. Według najnowszych badań mieszkańcy dzisiejszej Polski importowali obsydian z południa Europy. 

Szkło wulkanicznie, powstające w wyniku szybkiego schładzania się lawy odznacza się niezwykłością na tle innych, lepiej znanych nam kamieni. Jego struktura i twardość, wraz z szeregiem przydatnych właściwości i możliwości wykorzystania sprawiła, że był (i wciąż jest!) pożądanym materiałem przy produkcji narzędzi już w epoce kamienia. 

Materiał ten nie występuje naturalnie na terytorium naszego kraju. Szkło wulkaniczne, musiało być więc sprowadzane „zza granicy”, o ile można mówić o granicach w tamtych czasach. Dr Dagmara H. Werra z Instytutu Archeologii i Etnologii Polskiej Akademii Nauk poddaje analizie obsydianowe artefakty znalezione na polskich ziemiach. Okazuje się, że mogły być sprowadzane z terenów położonych w kierunku południowym od naszego kraju; od Karpat aż po Turcję, a nawet Azję mniejszą.

Ponad to dr Werra sugeruje, że znaleziska narzędzi wykonanych ze szkła wulkanicznego mogą w rzeczywistości być znacznie starsze, niż malują to hipotezy stawiane w tym momencie. Niestety występują problemy z odpowiednią datacją znalezisk. Co ciekawe, prawdopodobne jest, że zostały one sprowadzone nad Wisłę już jako gotowe produkty z racji na to, że niewiele jest przykładów na rodzimą obróbkę obsydianu, znalezionego na stanowiskach archeologicznych z tego okresu.

W tym momencie nie posiadamy danych by móc stwierdzić, że obsydianowe noże czy groty mogły być wykorzystywane jako element obrzędów czy rytuałów prehistorycznych ludzi, twierdzi pani dr Werra. Ponad to dodaje, że to dopiero początek badań nad obsydianem w kontekście naszego kraju i być może pojawią się nowe niespodzianki. 

Mikroskopowe analizy obsydianowych wytworów, przeprowadzone przez dr Małgorzatę Winiarską-Kabacińską z poznańskiego Muzeum Archologicznego  wskazują na to, że były one wykorzystywane podobnie do ich krzemiennych odpowiedników. Służyły między innymi jako groty strzał, narzędzia do skórowania upolowanych zwierząt czy krojenia mięsa. 

Łącznie znaleziono ponad 2000 obsydianowych artefaktów na terytorium Polski. 

Źródła: scienceinpoland.pap.pl, archaeology.org
Fot. Wikimedia Commons

Bartłomiej Małczyński

Leave a Comment

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

*