Nowe znalezisko na Mazurach. Archeolodzy odkryli cmentarzysko [GALERIA]

W Wólce Prusinowskiej archeolodzy odnaleźli cmentarzysko Galindów, związanych z tzw. grupą olsztyńską. Fundacja Terra Desolata rozpoczęła badania zaledwie kilka dni temu, a już natrafili na pierwsze obiekty.

Na stronie Fundacji można przeczytać na temat wykopalisk w Wólce Prusinowskiej.  Cmentarzysko zostało założone przez ludność związaną z grupą olsztyńską. Położone jest na północno-wschodnim brzegu jeziora Wielki Zyzdrój.

Pierwsze badania na stanowisku były prowadzone na przełomie XIX i XX w. przez pruskich archeologów, P. Hollack’a i F.E. Peiser’a. Znaleziono wówczas co najmniej 179 grobów.

Mamy pierwsze obiekty! Wczoraj w nowym wykopie odkryliśmy grób ciałopalny bezpopielnicowy. Rozpoczęliśmy jego eksplorację. Wewnątrz znaleźliśmy fragmenty pucharu na pustej nóżce, naczynia typowego dla grupy olsztyńskiej (…) – podała Terra Desolata na swoim profilu na Facebook’u.

Zmarli pochowani na cmentarzysku zostali poddani ciałopaleniu, a następnie ich prochy zostały złożone do ziemi w naczyniach (popielnicach) lub bezpośrednio do jamy grobowej. Stanowisko należy określić jako bogate. Znaleziono na nim m.in. charakterystyczne popielnice okienkowe, a wśród wyposażenia znajdowały się zapinki: podkowiaste, tarczowate, w kształcie ptaków. Niektóre z nich zdobione były emalią. Przedmioty te wskazują na kontakty, które utrzymywała ludność bałtyjska z regionem nadreńskim. Odkryto również lokalne wyroby, takie jak bransolety, noże, aplikacje pasa, ostrogi i paciorki z bursztynu.

Archeolodzy zwracają uwagę, że zabytki znalezione w Wólce Prusinowskiej mają bardzo duże znaczenie dla ustalenia obrazu dziejów późnego okresu wędrówek ludów. Wciąż jest to w archeologii okres słabo rozpoznany. Być może cmentarzysko funkcjonowało jeszcze w początkach wczesnego średniowiecza. Burzy to jednocześnie tezę o regresie ludności mazurskiej w tym czasie. Społeczność rozwijała się i utrzymywała szerokie kontakty z sąsiednimi ludami.

Pomimo tak dużego znaczenia stanowiska w Wólce Prusinowskiej, znalezione materiały są dla nas dzisiaj niedostępne, jak przekazują archeolodzy. Po zakończeniu badań zostały złożone w siedzibie królewieckiego ośrodka naukowego – Prussia-Museum, które zniszczono podczas II wojny światowej wraz ze znajdującymi się w nim zbiorami. Zabytki z wykopalisk pruskich archeologów nie doczekały się kompleksowego opracowania; znamy je dziś jedynie z kilku wzmianek i nielicznych rysunków w niemieckich publikacjach.

Aż do 2016 roku nie była znana dokładna lokalizacja stanowiska. Udało się ją ustalić dopiero ostatnio. Informacje o zabytkach metalowych nad Zyzdrojem przekazał archeologom z Uniwersytetu Warszawskiego miejscowy poszukiwacz, Marcin Lasek. Od tego czasu rozpoczęła się działalność zespołu Terra Desolata w regionie. W 2017 roku, po wcześniej przeprowadzonych badaniach powierzchniowych, rozpoczęto wykopaliska pod kierownictwem Kamila Niemczaka i Iwony Lewoc. Natrafiono na miejsce, w którym pracowali pruscy archeolodzy. Znaleziono liczne fragmenty ceramiki oraz przedmioty wykonane z brązu, m.in.: zapinkę pięciopalczastą, szczypczyki, aplikacje, pierścionek, fragmenty kółek czy zapinki tarczowate.

[Informacje na temat wykopalisk w Wólce Prusinowskiej pochodzą ze strony Fundacji]

Plemię Galindów zaliczane jest do grupy plemion bałtyjskich i według archeologów związane jest z tzw. grupą olsztyńską. Okres ich istnienia określa się na około V wiek p. n. e. do XIII wieku n. e. na terenie dzisiejszych Mazur, a ich ziemie nazywa się Galindią. Przyjmuje się, że Galindia obejmowała teren pomiędzy Jeziorem Śniardwy a górnym biegiem rzeki Łyna. Pierwsze wzmianki na ich temat można znaleźć w przekazach Klaudiusza Ptolemeusza. W V wieku, z tzw. kultury bogaczewskiej, z którą archeolodzy identyfikują Galindów, wykształciła się tzw. grupa olsztyńska. Plemiona wchodzące w skład tej grupy nie budowały grodów obronnych, zaniknęły w VII wieku, na rzecz innego ludu bałtyjskiego.

Źródła: terradesolata.pl, W. Nowakowski, Od Galindai do Galinditae. Z badań nad pradziejami bałtyjskiego ludu z Pojezierza Mazurskiego, Barbaricum, t. 4, 1995, Warszawa.

Źródła fotografii: Terra Desolata

Leave a Comment

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

*