Razem z Wojskiem Polskim | Recenzja

A. Rukkas, Razem z Wojskiem Polskim. Armia Ukraińskiej Republiki Ludowej w 1920 roku

Z przyczyn wysoce politycznych we współczesnej przestrzeni publicznej bardzo często przedstawia się zwycięstwo w wojnie z bolszewikami z lat 1919 – 1921, jak wyłączne zwycięstwo polskie. Kraju totalnie pozbawionego sojuszników, opuszczonego przez wszystkich przyjaciół chwili najwyższej potrzeby. Czasami wspomina się wyłącznie o pomocy węgierskiej. Ale inni sojusznicy także a byli! A wśród nich wielkiej pomocy udzielili naszej armii Ukraińcy.

„Razem z Wojskiem Polskim” jest niemalże na pewno pierwszą dostępną na polskim rynku wydawniczym monografią poświęconą armii ukraińskiej w latach dwudziestych, w czasach wojny polsko- bolszewickiej. Jej autor jest Andrij Rukkas – historyk Kijowskiego Uniwersytetu Narodowego im. Tarasa Szewczenki, specjalista w zakresie historii wojskowości Ukrainy i Polski, w szczególności polsko-ukraińskiego sojuszu wojskowego w 1920 r. oraz wojny obronnej Polski z roku 1939 r. na ziemiach południowo-wschodniej II RP.

Monografia, poświęcona siłom zbrojnym URL łącznie złożona jest z 18 rozdziałów wzbogaconych aneksami, wymownymi dodatkami i naprawdę bardzo obszernym materiałem graficznym. Autor szeroko opisuje genezę polsko- ukraińskiego sojuszu wojskowego i działania bojowe, które z niego wynikły. A na kolejnych prawie czterystu stronach monografii czytelnik otrzymuje szczegółowy opis niemalże wszystkich aspektów działania armii ukraińskiej. Spotkamy tu, więc szczegółowy przegląd wyposażenia, organizacji, struktury sił republiki ukraińskiej i aspektów jej współpracy z Wojskiem Polskim w krytycznych chwilach wojny polsko- bolszewickiej. A wszystko to zilustrowane kopiami dokumentów, materiałem graficznym i sporą ilością rycin, między innymi tabel.

Niewątpliwie ogromną zaletą publikacji jest ogromna baza źródłowa, w skład których wchodzą głównie archiwalia z Centralnego Państwowego Archiwum Wyższych Organów Władzy i Administracji w Kijowie oraz Centralnego Archiwum Wojskowego w Warszawie. Oczywiście bibliografię tworzą też liczne pozycje już drukowane, jednak monografii należy się miano przede wszystkim pracy badawczej. Narracja także należy do tych, które znacznie ułatwiają czytelnikowi lekturę. Rukkas po prostu napisał swą publikację w bardzo przystępny sposób. Ogromną zasługę trzeba też przypisać doskonałemu tłumaczeniu Michała Górskiego.

Niestety podczas lektury „Razem z Wojskiem Polskim” w oczy rzuca się ogromna wada, która w pracach tego typu znacznie utrudnia jej odbiór. Ani autor ani wydawca nie uznali bowiem za słuszne umieścić w książce choćby jednej mapy. Moim zdaniem był to ogromny błąd. Bez map czy choćby schematów nie da się szczegółowo wyobrazić ani zrozumieć choćby rozdziałów o operacjach bojowych.

Monografia Rukkasa jest w mojej opinii jednak pozycją bardzo dobrą i należy niewątpliwie do tych książek, które należy przeczytać w kontekście wojny polsko- bolszewickiej. Pozycja obowiązkowa dla wszystkich pasjonatów tamtego okresu, historii wojskowości czy entuzjastów stosunków polsko- ukraińskich.

Wydawnictwo: Instytut Pamięci Narodowej

Ocena recenzenta: 5/6

Dawid Siuta

Leave a Comment

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

*