Sarmatikon

Artykuły historyczne Nowożytność Polityka Sarmatikon

Co oznaczała mnogość narzędzi do realizowania idei liberum veto?

Koncyliacyjność to postawa mająca na celu osiągnięcie pojednania. W przypadku zagadnienia parlamentaryzmu w państwie polsko-litewskim moglibyśmy koncyliację określić jako narzędzie (albo raczej warunek) do podejmowania decyzji. Zasada ta nastawiona jest na uzyskanie konsensusu bądź przynajmniej kompromisu w obliczu niezgodności[1]. Wymaga od stron elastyczności i otwartości, które wydają się być antytezą […]

Artykuły historyczne Nowożytność Ogólne Sarmatikon

Kozacy – geneza i zwyczaje

W historii Rzeczypospolitej Obojga Narodów Kozacy mieli niebagatelne znaczenie. Historia Kozaczyzny, bardzo krwawa i burzliwa, jest jednak frapująca i pokazuje jak koczownicy, a następnie brać o charakterze wojskowym, stała się czynnikiem oddziałującym na szerszą politykę, a w końcu nawet czynnikiem państwowotwórczym. Jaka była jednak geneza Kozaków? Skąd się wywodzili? Jaki […]

Artykuły historyczne Nowożytność Polityka Sarmatikon Sztuka wojenna

Wojna trzydziestoletnia – wojna Ferdynanda II

15 lutego 1637 roku zmarł cesarz rzymski, król Niemiec, Ferdynand II Habsburg. Władca ten nie jest dziś powszechnie znaną postacią – przynajmniej w naszym kraju. Najdobitniej niech świadczy o tym fakt, że nie doczekał się w języku polskim żadnej biografii – nawet jej tłumaczenia. Fanatycznie religijny (przynajmniej zdaniem anglojęzycznych historyków[1]), […]

Artykuły historyczne Historia XIX wieku Nowożytność Polityka Sarmatikon

Zdrajca czy patriota? Pozycja księcia Adama Jerzego Czartoryskiego na dworze carskim

Czartoryscy, to książęcy ród, pieczętujący się herbem Pogoń Litewska. Swoje korzenie wywodzi od Konstantego, księcia na Czartorysku. Szczyt potęgi rodu przypada na XVIII wiek. August II planował utworzenie stronnictwa, które poparłoby w przyszłości starania jego syna Fryderyka Augusta podczas elekcji[1]. W 1720 roku Stanisław Poniatowski (stronnik Stanisława Leszczyńskiego w wojnie […]

Artykuły historyczne Nowożytność Sarmatikon Sztuka wojenna

Wojna polsko-rosyjska 1577-1582, czyli triumf Stefana Batorego

Dnia 26 sierpnia 1582 r. oczom Stefana Batorego, drugiego króla elekcyjnego Rzeczypospolitej Obojga Narodów, ukazały się potężne mury miasta Pskowa, które przyszło mu oblegać przez pięć kolejnych miesięcy. Już kilka dni po przybyciu wojsk polsko-litewskich twierdza pskowska zacznie być nieustannie szarpana ogniem artylerii, a mimo to jej załoga zdoła przeciwstawić […]

Artykuły historyczne Kultura Nowożytność Sarmatikon

Szabla – nieodzowny element polskiej duszy

Szabla to nieodzowny element polskiej kultury. Towarzyszył nam przez wieki i stał się nieodzownym elementem naszej duszy. Do dzisiaj budzi podziw i rozpala nasze umysły. Dlatego tym krótki artykułem chciałbym przybliżyć rys historyczny szabli w Rzeczypospolitej. „Szabla należała do tzw. broni białej, czyli siecznej, za pomocą której Polacy odnosili wiele […]

Artykuły historyczne Nowożytność Sarmatikon

Elekcja w roku 1697 – jak August Mocny został władcą Rzeczpospolitej?

W opinii historyków elekcja w roku 1697 jest najbardziej skorumpowaną polską elekcją. Bezkrólewie po śmierci Jana III Sobieskiego obnażyło wszystkie bolączki jego panowania oraz pogłębiło kryzys, który dotknął Rzeczpospolitą w 1648 roku. Do walki o tron po Sobieskim stanęło wówczas wielu zagranicznych książąt, a obce dwory nie szczędziły pieniędzy, aby […]

Artykuły historyczne Inne Kultura Sarmatikon

Historia w ludowej pieśni – studium nad Rabują Tatarzy

Jednym z głównych zagrożeń dla mieszkańców I Rzeczypospolitej byli Tatarzy. Ich najazdy pozostawiały za sobą spalone i wyludnione wsie, a los wziętych w jasyr jeńców był nie do pozazdroszczenia. Tatarskie napady wzbudzały trwogę, czego ślady odnajdujemy zarówno w pamiętnikach, jak i poezji z tego okresu. Co więcej, pamięć o Tatarach […]

Artykuły historyczne Biografie Nowożytność Polityka Sarmatikon

Michał Korybut Wiśniowiecki – jak to z nim było?

Panowanie Michała Korybuta-Wiśniowieckiego nie ma w Polsce dobrej prasy. Historycy bardzo krytycznie podchodzili do rządów króla jak i jego samego. W naszej świadomości monarcha kojarzony jest z miernotą intelektualną, żarłokiem oraz nieudolnym politykiem zdominowanym przez magnackie frakcje. Czy naprawdę król Michał był aż tak złym władcą na jakiego przez lata […]

Artykuły historyczne Nowożytność Polityka Sarmatikon Sztuka wojenna

Upadek Kamieńca Podolskiego 1672

Dramatyczna obrona twierdzy w Kamieńcu Podolskim stała się kanwą dla ostatniej części trylogii Henryka Sienkiewicza – Pana Wołodyjowskiego. W sierpniu 1672 roku wielka armia turecko-kozacko-tatarska wtargnęła na Podole i obległa Kamieniec. Zamku broniła wówczas garstka regularnych żołnierzy i mieszczan. Bohaterska postawa obrońców nie zapobiegła jednak tragedii. Geneza wojny polsko-tureckiej Aby […]