Biografie

Artykuły historyczne Biografie Nowożytność Sarmatikon

Zygmunt III Waza – Fanatyk, bo nie oddał syna

Gdyby zorganizować dzisiaj plebiscyt pt. „Jakim przydomkiem opatrzyć Zygmunta III?”, do rundy finałowej zakwalifikowałyby się chyba dwie propozycje: Zygmunt Marnotrawca Szans oraz Zygmunt Fanatyk Religijny. Oba są równie absurdalne, co popularne, jednak w tym tekście zajmę się dekompozycją tego drugiego. Nadawanie przydomków władcom to praktyka odpowiadająca raczej średniowieczu niż czasom […]

Artykuły historyczne Biografie Nowożytność Sarmatikon

Zygmunt III Waza – artysta na polskim tronie

Król Zygmunt III na przestrzeni wieków wzbudzał wiele kontrowersji. Opinia części historyków o tym monarsze jest fatalna. Zarzuca mu się, że był agentem Watykanu czy Szwecji, obwinia za rokosz sandomierski, wypomina niewykorzystanie kampanii moskiewskiej; przytacza się, że chciał sprzedać Habsburgom tron wawelski w zamian za koronę szwedzką, wreszcie wini za […]

Artykuły historyczne Biografie Nowożytność Polityka Sarmatikon

Michał Korybut Wiśniowiecki – jak to z nim było?

Panowanie Michała Korybuta-Wiśniowieckiego nie ma w Polsce dobrej prasy. Historycy bardzo krytycznie podchodzili do rządów króla jak i jego samego. W naszej świadomości monarcha kojarzony jest z miernotą intelektualną, żarłokiem oraz nieudolnym politykiem zdominowanym przez magnackie frakcje. Czy naprawdę król Michał był aż tak złym władcą na jakiego przez lata […]

Artykuły historyczne Biografie Nowożytność Sarmatikon

Jan Kazimierz – król mimo woli

30 kwietnia 1669 roku z Warszawy wyruszył skromny orszak, na którego czele podążał Jan Kazimierz Waza. Król, po ogłoszonej we wrześniu 1668 roku abdykacji, na zawsze opuszczał stolicę. Jego 20-letnie panowanie określano jako: „Początek Nieszczęść Królestwa”, zaś sam Jan Kazimierz skutecznie zraził do siebie poddanych. Rządy ostatniego z Wazów to […]

Artykuły historyczne Biografie Nowożytność Sarmatikon

Święty Wincenty a Paulo

Obecnie Wincenty a Paulo jest jednym z najbardziej znanych francuskich świętych. Kojarzony jest przede wszystkim z pomocy dla najuboższych oraz z charakterystycznym żeńskim zakonem szarytek, który rozpoczął działalność dzięki jego zaangażowaniu.  Niezachwiana wiara Wincentego w kobiety oraz w ich znaczącą rolę nieustannie zaskakuje. Aktualnie święty czczony jest przez katolików na […]

Artykuły historyczne Biografie Nowożytność Polityka Sarmatikon

Jan II Kazimierz – król własnych koszmarów

Przez wiele lat, młody Jan Kazimierz marzył o koronie, choć perspektywa jej zdobycia wydawała się daleka. Kiedy po śmierci brata objął tron, okazało się, że rządzenie szlachecką Polską nie jest najłatwiejszym zadaniem, a wymarzona korona stała się przekleństwem i źródłem upokorzeń. Ostatni król ze szwedzkiej dynastii Wazów pozostawił po sobie […]

Artykuły historyczne Biografie Nowożytność Polityka Sarmatikon

Stanisław August Poniatowski- nieudacznik, zdrajca czy pragmatyk?

Obejmując urząd, został postawiony w sytuacji, w której osamotniona i słaba Rzeczpospolita zdana była na łaskę ościennych mocarstw. Sytuacja wewnętrzna mu nie sprzyjała- potrzeba reform państwa, opór szlachty i walka o wpływy utrudniały prowadzenie polityki zagranicznej. Stanisław August Poniatowski pozostaje dziś jedną z najbardziej kontrowersyjnych postaci w naszej historii. Ostatni […]

Artykuły historyczne Biografie Nowożytność Sarmatikon Slider

Sarmacka dama: Barbara Sanguszkowa i Izabela Branicka

Sarmacka dama. Co kryje się pod tym określeniem? Zmierzch XVII wieku wniósł do całokształtu dziedzictwa kulturowego nową epokę – oświecenie. W Rzeczypospolitej szlacheckiej był to czas salonów towarzyskich, tak bardzo powszechnych wśród magnaterii w XVIII wieku. Ten typ rozrywki powstał we Francji, a jego inspiratorami, a raczej inspiratorkami, były kobiety, które […]

Artykuły historyczne Biografie Nowożytność Sarmatikon Slider

Gnić na oczach swoich poddanych – czyli… o właścicielu Rzeszowa, Mikołaju Spytku Ligęzie

Miał ponoć żyć ponad sto lat, jak zapisano „niespożyty, fenomenalny starzec, który przeżył pięciu królów, pan możny i światły, wielki filantrop”. Mikołaj Spytek Ligęza, kasztelan i właściciel podkarpackiego Rzeszowa, większość – nielicznych zresztą – zabytków Rzeszów zawdzięcza właśnie jemu… Pozostawił po sobie ogromną fortunę i testament, w którym po śmierci […]

Artykuły historyczne Biografie Nowożytność Sarmatikon Slider

Francis Walsingham – angielski mąż stanu i makiawelista

Sir Francis Walsingham służył Anglii u boku Elżbiety I przez blisko 30 lat. Odegrał znaczącą rolę w formowaniu się angielskiej potęgi. Jego postać jest niedoceniana i lekko zapomniana, a czasem wręcz przerysowana. Bez wątpienia jednak, jako główny doradca królowej obok Williama Cecila, z powodzeniem realizował swoją politykę i filozofię skupioną […]