Polowanie na czarownice

Powszechnie uważa się, że nagonka na czarownice zakończyła się kilkaset lat temu. Tymczasem jako ostatnią ofiarę polowań na wiedźmy w Europie można potraktować Helen Duncan, szkocką spirytystkę oraz medium, która żyła w pierwszej połowie XX w. Pochodziła z robotniczej rodziny, ale do historii przeszła jako znana persona w szkockim i angielskim światku spirytystów. Przez 30 […]

 Tajemnice przemyskich karmelitów

Kto zapragnął spocząć w habicie zakonnika i jak pewien karmelita odmówił ucałowania stopy tatarskiego wodza. Co przedstawia makabryczny fresk z kościelnej zakrystii? A co kryją kościelne krypty jednego z piękniejszych kościołów Przemyśla… Fundatorem kościoła i klasztoru karmelitów bosych w Przemyślu był starosta przemyski Marcin Krasicki, który na ten cel wykupił parcele przyległe do murów miejskich […]

Filozofia w służbie rewolucji. O ideach, które dały przyczynek do rewolucji francuskiej 1789 roku

Rewolucja francuska to bardzo ważne wydarzenie historyczne, które z racji swojej złożoności ma wiele przejawów. Jednym z najważniejszych był aspekt ideowy, bez którego udziału takie zdarzenie, jak wspomniana rewolucja mogłoby nigdy nie zaistnieć w znanej nam formie. „Żyjemy w środku burzy, która niepostrzeżenie zrodziła się tylko między filozofami. Kiedy jednak przebiła się do obszaru ustrojów […]

Warszawa przed potopem szwedzkim

Wiek XVII przepełniony był wojnami, wszelkimi wystąpieniami; był niezwykle burzliwy i chaotyczny dla całej Rzeczypospolitej. Szczególnie dotkliwy był potop szwedzki, trwający aż pięć lat, podczas którego dobra polskie zostały ograbione i wywiezione do Szwecji lub zniszczone. Jak wyglądała Warszawa przed potopem? Panowanie Jana Kazimierza nie wyróżnia się wśród współczesnych badaczy niczym specyficznym spośród panowań innych […]

Ostatniego Jagiellona konszachty z duchami

Zygmunt August chętnie korzystał z pomocy „czarownic”, kobiet z ludu parających się znachorstwem i okultyzmem, zaś jego podupadające zdrowie przyczyniło się do tego, że sięgał po ich metody coraz częściej. Sytuacja ta trwała aż do śmierci króla w 1572 roku, a historie o czarach i zabobonach na dworze ostatniego Jagiellończyka szerzyły się do tego stopnia, […]

Apostoł Indian Bartolomé de Las Casas kontra krwawa konkwista

El Dorado, Nowy Świat – wymarzony Eden, który gorączka złota zmieniła w piekło. W arcydziele filmowym Wernera Herzoga z 1972 roku Aguirre, gniew boży, Klaus Kinski wcielił się w jednego z najkrwawszych konkwistadorów hiszpańskich – Lope de Aguirre zwanego „Loco” (Szalony). Aguirre Kinskiego owładnięty gorączką złota nie zważa na nic i nie liczy się z […]

Muzułmańskie przedmurze Rzeczypospolitej Obojga Narodów

Znany dziewiętnastowieczny etnograf i archeolog Zygmunt Gloger w czasie swej peregrynacji po pięknej nadniemeńskiej krainie opisał w swym dzienniku spotkanie z nietypowym mieszkańcem Birsztan nad Niemnem: „Zdziwiłem się, że na moje chrześcijańskie pozdrowienie przy wejściu, gospodarz odpowiedział tylko ukłonem, a na ścianach Litwina nie było nigdzie ani krzyża, ani wody święconej u progu, ani Bogarodzicy […]

Relikwia Domu Sabaudzkiego – Całun Turyński w XV-XVIII w.

Całun Turyński znajdował się w posiadaniu rodu de Charny przez około 100 lat. Do końca nie wiadomo, jak wszedł w ręce tej rodziny. Czy miało to związek z nieokreślonym bliżej pokrewieństwem Geoffreya de Charny, ze spalonym na stosie w 1314 roku, preceptorem Normandii, członkiem zakonu templariuszy, Geoffroy’em de Charnay? Czy też może Całun stanowił posag […]

Cudzoziemcy piszący o Polsce w czasach Jana III Sobieskiego

Rzeczpospolita niemal zawsze budziła zainteresowanie cudzoziemców. W dobie nowożytnej stała się jeszcze bardziej rozpoznawalna, a co za tym idzie, stała się atrakcyjnym zakątkiem dla obcokrajowców, którzy chętnie do niej podróżowali, a nieraz decydowali się nawet tutaj osiedlić. Artykuł opowiada o dwóch osobach, które swój pobyt w Polsce postanowiły zrelacjonować, a także uzupełnić o swoje obserwacje […]

Trzy małżeństwa Zygmunta Augusta

Małżeństwo Zygmunta Augusta z Barbarą Radziwiłłówną pozostaje jednym z najchętniej wykorzystywanych motywów historycznych w kulturze, tak w obrazie jak i w filmie, przez ten czas coraz bardziej zmieniając się w legendę, w kolejny rodzaj narodowej baśni – tragiczną miłość nieakceptowaną przez otoczenie. Tym bardziej warto podejść do tej sprawy bez uprzedzeń i potraktować ją jako […]