Sarmatikon

Artykuły historyczne Historia XIX wieku Nowożytność Polityka Sarmatikon

Zdrajca czy patriota? Pozycja księcia Adama Jerzego Czartoryskiego na dworze carskim

Czartoryscy, to książęcy ród, pieczętujący się herbem Pogoń Litewska. Swoje korzenie wywodzi od Konstantego, księcia na Czartorysku. Szczyt potęgi rodu przypada na XVIII wiek. August II planował utworzenie stronnictwa, które poparłoby w przyszłości starania jego syna Fryderyka Augusta podczas elekcji[1]. W 1720 roku Stanisław Poniatowski (stronnik Stanisława Leszczyńskiego w wojnie […]

Artykuły historyczne Nowożytność Sarmatikon Sztuka wojenna

Wojna polsko-rosyjska 1577-1582, czyli triumf Stefana Batorego

Dnia 26 sierpnia 1582 r. oczom Stefana Batorego, drugiego króla elekcyjnego Rzeczypospolitej Obojga Narodów, ukazały się potężne mury miasta Pskowa, które przyszło mu oblegać przez pięć kolejnych miesięcy. Już kilka dni po przybyciu wojsk polsko-litewskich twierdza pskowska zacznie być nieustannie szarpana ogniem artylerii, a mimo to jej załoga zdoła przeciwstawić […]

Artykuły historyczne Kultura Nowożytność Sarmatikon

Szabla – nieodzowny element polskiej duszy

Szabla to nieodzowny element polskiej kultury. Towarzyszył nam przez wieki i stał się nieodzownym elementem naszej duszy. Do dzisiaj budzi podziw i rozpala nasze umysły. Dlatego tym krótki artykułem chciałbym przybliżyć rys historyczny szabli w Rzeczypospolitej. „Szabla należała do tzw. broni białej, czyli siecznej, za pomocą której Polacy odnosili wiele […]

Artykuły historyczne Nowożytność Sarmatikon

Elekcja w roku 1697 – jak August Mocny został władcą Rzeczpospolitej?

W opinii historyków elekcja w roku 1697 jest najbardziej skorumpowaną polską elekcją. Bezkrólewie po śmierci Jana III Sobieskiego obnażyło wszystkie bolączki jego panowania oraz pogłębiło kryzys, który dotknął Rzeczpospolitą w 1648 roku. Do walki o tron po Sobieskim stanęło wówczas wielu zagranicznych książąt, a obce dwory nie szczędziły pieniędzy, aby […]

Artykuły historyczne Inne Kultura Sarmatikon

Historia w ludowej pieśni – studium nad Rabują Tatarzy

Jednym z głównych zagrożeń dla mieszkańców I Rzeczypospolitej byli Tatarzy. Ich najazdy pozostawiały za sobą spalone i wyludnione wsie, a los wziętych w jasyr jeńców był nie do pozazdroszczenia. Tatarskie napady wzbudzały trwogę, czego ślady odnajdujemy zarówno w pamiętnikach, jak i poezji z tego okresu. Co więcej, pamięć o Tatarach […]

Artykuły historyczne Biografie Nowożytność Polityka Sarmatikon

Michał Korybut Wiśniowiecki – jak to z nim było?

Panowanie Michała Korybuta-Wiśniowieckiego nie ma w Polsce dobrej prasy. Historycy bardzo krytycznie podchodzili do rządów króla jak i jego samego. W naszej świadomości monarcha kojarzony jest z miernotą intelektualną, żarłokiem oraz nieudolnym politykiem zdominowanym przez magnackie frakcje. Czy naprawdę król Michał był aż tak złym władcą na jakiego przez lata […]

Artykuły historyczne Nowożytność Polityka Sarmatikon Sztuka wojenna

Upadek Kamieńca Podolskiego 1672

Dramatyczna obrona twierdzy w Kamieńcu Podolskim stała się kanwą dla ostatniej części trylogii Henryka Sienkiewicza – Pana Wołodyjowskiego. W sierpniu 1672 roku wielka armia turecko-kozacko-tatarska wtargnęła na Podole i obległa Kamieniec. Zamku broniła wówczas garstka regularnych żołnierzy i mieszczan. Bohaterska postawa obrońców nie zapobiegła jednak tragedii. Geneza wojny polsko-tureckiej Aby […]

Artykuły historyczne Biografie Nowożytność Sarmatikon

Jan Kazimierz – król mimo woli

30 kwietnia 1669 roku z Warszawy wyruszył skromny orszak, na którego czele podążał Jan Kazimierz Waza. Król, po ogłoszonej we wrześniu 1668 roku abdykacji, na zawsze opuszczał stolicę. Jego 20-letnie panowanie określano jako: „Początek Nieszczęść Królestwa”, zaś sam Jan Kazimierz skutecznie zraził do siebie poddanych. Rządy ostatniego z Wazów to […]

Artykuły historyczne Nowożytność Polityka Sarmatikon Sztuka wojenna

Bitwa nad Żółtymi Wodami – pierwszy akt Powstania Chmielnickiego

Powstanie Chmielnickiego wstrząsnęło Rzeczpospolitą w 1648 roku. 29 kwietnia w dzikim stepie nad Żółtymi Wodami starły się wojska kozacko-tatarskie pod wodzą Bohdana Chmielnickiego oraz Tuhaj-beja z częścią armii koronnej, którą dowodził Stefan Potocki. Starcie unieśmiertelnił w Ogniem i Mieczem Henryk Sienkiewicz oraz Jerzy Hoffamn w ekranizacji powieści. Film Hoffmana pokazał […]

Artykuły historyczne Nowożytność Polityka Sarmatikon

Rokosz Zebrzydowskiego – bunt przeciw Zygmuntowi III Wazie

Rokosz Zebrzydowskiego, zwany także sandomierskim był buntem szlachty w latach w latach 1606-1607. Wystąpienie wymierzone było przeciw Zygmuntowi III, któremu szlachta zarzucała rzekome plany wprowadzenia absolutum dominium. Jak się potem okazało rokosz zaprzepaścił reformę państwa oraz zmarnotrawił jedno z większych zwycięstw polskiego oręża. Sytuacja Rzeczpospolitej przed 1606 rokiem W roku […]