Polityka

Artykuły historyczne Nowożytność Polityka Sarmatikon

Co oznaczała mnogość narzędzi do realizowania idei liberum veto?

Koncyliacyjność to postawa mająca na celu osiągnięcie pojednania. W przypadku zagadnienia parlamentaryzmu w państwie polsko-litewskim moglibyśmy koncyliację określić jako narzędzie (albo raczej warunek) do podejmowania decyzji. Zasada ta nastawiona jest na uzyskanie konsensusu bądź przynajmniej kompromisu w obliczu niezgodności[1]. Wymaga od stron elastyczności i otwartości, które wydają się być antytezą […]

Artykuły historyczne Nowożytność Polityka Sarmatikon Sztuka wojenna

Wojna trzydziestoletnia – wojna Ferdynanda II

15 lutego 1637 roku zmarł cesarz rzymski, król Niemiec, Ferdynand II Habsburg. Władca ten nie jest dziś powszechnie znaną postacią – przynajmniej w naszym kraju. Najdobitniej niech świadczy o tym fakt, że nie doczekał się w języku polskim żadnej biografii – nawet jej tłumaczenia. Fanatycznie religijny (przynajmniej zdaniem anglojęzycznych historyków[1]), […]

Artykuły historyczne Historia XIX wieku Nowożytność Polityka Sarmatikon

Zdrajca czy patriota? Pozycja księcia Adama Jerzego Czartoryskiego na dworze carskim

Czartoryscy, to książęcy ród, pieczętujący się herbem Pogoń Litewska. Swoje korzenie wywodzi od Konstantego, księcia na Czartorysku. Szczyt potęgi rodu przypada na XVIII wiek. August II planował utworzenie stronnictwa, które poparłoby w przyszłości starania jego syna Fryderyka Augusta podczas elekcji[1]. W 1720 roku Stanisław Poniatowski (stronnik Stanisława Leszczyńskiego w wojnie […]

Artykuły historyczne Biografie Nowożytność Polityka Sarmatikon

Michał Korybut Wiśniowiecki – jak to z nim było?

Panowanie Michała Korybuta-Wiśniowieckiego nie ma w Polsce dobrej prasy. Historycy bardzo krytycznie podchodzili do rządów króla jak i jego samego. W naszej świadomości monarcha kojarzony jest z miernotą intelektualną, żarłokiem oraz nieudolnym politykiem zdominowanym przez magnackie frakcje. Czy naprawdę król Michał był aż tak złym władcą na jakiego przez lata […]

Artykuły historyczne Nowożytność Polityka Sarmatikon Sztuka wojenna

Upadek Kamieńca Podolskiego 1672

Dramatyczna obrona twierdzy w Kamieńcu Podolskim stała się kanwą dla ostatniej części trylogii Henryka Sienkiewicza – Pana Wołodyjowskiego. W sierpniu 1672 roku wielka armia turecko-kozacko-tatarska wtargnęła na Podole i obległa Kamieniec. Zamku broniła wówczas garstka regularnych żołnierzy i mieszczan. Bohaterska postawa obrońców nie zapobiegła jednak tragedii. Geneza wojny polsko-tureckiej Aby […]

Artykuły historyczne Nowożytność Polityka Sarmatikon Sztuka wojenna

Bitwa nad Żółtymi Wodami – pierwszy akt Powstania Chmielnickiego

Powstanie Chmielnickiego wstrząsnęło Rzeczpospolitą w 1648 roku. 29 kwietnia w dzikim stepie nad Żółtymi Wodami starły się wojska kozacko-tatarskie pod wodzą Bohdana Chmielnickiego oraz Tuhaj-beja z częścią armii koronnej, którą dowodził Stefan Potocki. Starcie unieśmiertelnił w Ogniem i Mieczem Henryk Sienkiewicz oraz Jerzy Hoffamn w ekranizacji powieści. Film Hoffmana pokazał […]

Artykuły historyczne Nowożytność Polityka Sarmatikon

Rokosz Zebrzydowskiego – bunt przeciw Zygmuntowi III Wazie

Rokosz Zebrzydowskiego, zwany także sandomierskim był buntem szlachty w latach w latach 1606-1607. Wystąpienie wymierzone było przeciw Zygmuntowi III, któremu szlachta zarzucała rzekome plany wprowadzenia absolutum dominium. Jak się potem okazało rokosz zaprzepaścił reformę państwa oraz zmarnotrawił jedno z większych zwycięstw polskiego oręża. Sytuacja Rzeczpospolitej przed 1606 rokiem W roku […]

Artykuły historyczne Biografie Nowożytność Polityka Sarmatikon

Jan II Kazimierz – król własnych koszmarów

Przez wiele lat, młody Jan Kazimierz marzył o koronie, choć perspektywa jej zdobycia wydawała się daleka. Kiedy po śmierci brata objął tron, okazało się, że rządzenie szlachecką Polską nie jest najłatwiejszym zadaniem, a wymarzona korona stała się przekleństwem i źródłem upokorzeń. Ostatni król ze szwedzkiej dynastii Wazów pozostawił po sobie […]

Artykuły historyczne Kultura Nowożytność Polityka Sarmatikon Społeczeństwo

Narodziny protestanckiego Rzymu. Historia Genewy pod rządami Jana Kalwina

„Zanim Kalwin nastał w tym mieście, piło się tu dobre wino” tak o francuskim teologu mowili nieprzychylni mu mieszkańcy Genewy. Rzeczywiście, dwa razy próbował Kalwin wpływać na to, co piją, jak się modlą i jak spędzają czas wolni obywatele tego szwajcarskiego państwa-miasta. Wszystko po to, aby w jego mniemaniu poprowadzić […]

Artykuły historyczne Nowożytność Polityka Sarmatikon Sztuka wojenna

Flota wojenna króla Zygmunta III Wazy | część 1

Morskie przewagi hetmana Chodkiewicza Po laniu jakie w 1605 roku sprawił Szwedom hetman Jan Karol Chodkiewicz pod Kircholmem, wydawało się, że odzyskanie całych Inflant jest tylko kwestią czasu. Niestety wieczny brak pieniędzy na żołd dla wojska sprawił, że jedynym skutkiem bitwy, która rozsławiła imię Chodkiewicza na świecie, był rozejm mający […]