Społeczeństwo

Artykuły historyczne Gospodarka Nowożytność Sarmatikon Społeczeństwo

Geneza folwarku szlacheckiego w Polsce

Patrząc na historię Rzeczpospolitej Obojga Narodów oraz na jej krajobraz nie sposób zwrócić uwagi na folwarki szlacheckie. Tzw. gospodarka folwarczno-pańszczyźniana była ekonomiczną podstawą funkcjonowania szlachty w Rzeczpospolitej. W starszej historiografii utarło się również, że po wschodniej stronie Łaby dominowała tylko i wyłącznie gospodarka folwarczno-pańszczyźniana, natomiast na zachód od tej rzeki […]

Artykuły historyczne Nowożytność Polityka Sarmatikon Społeczeństwo

Szlachecki model prawny a postępowanie względem Braci Polskich

Janusz Tazbir wiek XVII nazwał trzecim, ostatecznym okresem „walki z arianami”. Wskazuje, że aż do 1658 roku Bracia Polscy zachowywali status prawny równy pozostałym mieszkańcom państwa, to już od początku stulecia można obserwować przypadki dyskryminacji tego wyznania na drodze formalnej[1]. Historycy badali te działania zwłaszcza w kontekście nietolerancji religijnej[2]. Ja […]

Artykuły historyczne Kultura Nowożytność Sarmatikon Społeczeństwo

W poszukiwaniu śladów po Braciach Polskich w Białymstoku

Tak, jak kolejne miasta zachodnioeuropejskie koniecznie chciały posiadać na swoim terenie ślady antycznych oppidów, tak wiele miejscowości w Polsce przyznawało się do tego, że w ich granicach funkcjonował niegdyś zbór, albo przynajmniej grobowiec antytrynitariuszy. W pęd ten włączył się także Białystok. Arianie od dawna cieszą się bardzo dużym zainteresowaniem. Jedna […]

Artykuły historyczne Nowożytność Sarmatikon Społeczeństwo

Staropolskie małżeństwo – ślub i wesele

W epoce staropolskiej wszelkie ceremoniały rodzinne miały bardzo niepowtarzalny przebieg i były charakterystyczne tylko dla strefy kulturowej i kręgu religijnego, do którego należała Rzeczpospolita Obojga Narodów. Charakter taki miała również jedna z najdonioślejszych chyba uroczystość w życiu każdego mieszkańca Polski czy Wielkiego Księstwa Litewskiego, czyli zaślubiny a także następujące po […]

Artykuły historyczne Kultura Nowożytność Sarmatikon Społeczeństwo

Kuchnia i zwyczaje biesiadne szlachty polskiej w XVII wieku

Tradycja witania gości otwartymi ramionami, trunkami i zastawionym stołem nie jest w Polsce nowa. Uczty cenione były już od czasów średniowiecznych. Stawały się okazją nie tylko do zakosztowania przyjemności stołu, ale i zademonstrowania swojej zamożności, koligacji rodzinnych i sąsiedzkich oraz przerwania monotonii dnia codziennego. Pisano wtedy o ucztach „wesół nikt […]

Artykuły historyczne Nowożytność Ogólne Sarmatikon Społeczeństwo Średniowiecze

Polowanie na czarownice

Powszechnie uważa się, że nagonka na czarownice zakończyła się kilkaset lat temu. Tymczasem jako ostatnią ofiarę polowań na wiedźmy w Europie można potraktować Helen Duncan, szkocką spirytystkę oraz medium, która żyła w pierwszej połowie XX w. Pochodziła z robotniczej rodziny, ale do historii przeszła jako znana persona w szkockim i […]

Artykuły historyczne Kultura Nowożytność Polityka Sarmatikon Społeczeństwo

Narodziny protestanckiego Rzymu. Historia Genewy pod rządami Jana Kalwina

„Zanim Kalwin nastał w tym mieście, piło się tu dobre wino” tak o francuskim teologu mowili nieprzychylni mu mieszkańcy Genewy. Rzeczywiście, dwa razy próbował Kalwin wpływać na to, co piją, jak się modlą i jak spędzają czas wolni obywatele tego szwajcarskiego państwa-miasta. Wszystko po to, aby w jego mniemaniu poprowadzić […]

Artykuły historyczne Kultura Nowożytność Ogólne Sarmatikon Slider Społeczeństwo

 Tajemnice przemyskich karmelitów

Kto zapragnął spocząć w habicie zakonnika i jak pewien karmelita odmówił ucałowania stopy tatarskiego wodza. Co przedstawia makabryczny fresk z kościelnej zakrystii? A co kryją kościelne krypty jednego z piękniejszych kościołów Przemyśla… Fundatorem kościoła i klasztoru karmelitów bosych w Przemyślu był starosta przemyski Marcin Krasicki, który na ten cel wykupił […]