Upadek Kamieńca Podolskiego 1672

Dramatyczna obrona twierdzy w Kamieńcu Podolskim stała się kanwą dla ostatniej części trylogii Henryka Sienkiewicza – Pana Wołodyjowskiego. W sierpniu 1672 roku wielka armia turecko-kozacko-tatarska wtargnęła na Podole i obległa Kamieniec. Zamku broniła wówczas garstka regularnych żołnierzy i mieszczan. Bohaterska postawa obrońców nie zapobiegła jednak tragedii. Geneza wojny polsko-tureckiej Aby zrozumieć dlaczego Turcy zdecydowali się […]

Bitwa nad Żółtymi Wodami – pierwszy akt Powstania Chmielnickiego

Powstanie Chmielnickiego wstrząsnęło Rzeczpospolitą w 1648 roku. 29 kwietnia w dzikim stepie nad Żółtymi Wodami starły się wojska kozacko-tatarskie pod wodzą Bohdana Chmielnickiego oraz Tuhaj-beja z częścią armii koronnej, którą dowodził Stefan Potocki. Starcie unieśmiertelnił w Ogniem i Mieczem Henryk Sienkiewicz oraz Jerzy Hoffamn w ekranizacji powieści. Film Hoffmana pokazał jednak fałszywy obraz tej batalii. […]

Pospolite ruszenie koronne za panowania Zygmunta III Wazy | Część 2

Po wybuchu w Rzeczpospolitej wojny domowej, która do historii przeszła pod nazwą „rokoszu Zebrzydowskiego”, polityczna rola szlachty koronnej stała się jeszcze większa niż kiedykolwiek w czasie rządów Zygmunta III. Ogromnego znaczenia nabrało także pospolite ruszenie, które w konflikcie tym było naprawdę znaczącą siłą. W artykule tym przyjrzymy się dalszym dziejom expeditio generalis w czasach panowania […]

Flota wojenna króla Zygmunta III Wazy | część 2

Od kaprów po okręty JKM Bitwa pod Oliwą, stoczona przez flotę Zygmunta III Wazy, z okrętami szwedzkimi jest najbardziej znanym zwycięstwem polskiej regularnej floty żaglowej. Zwycięstwem, które paradoksalnie zapoczątkowało jednocześnie upadek tej floty, zakończony bezsensowną stratą większości okrętów w Wismarze. A start był całkiem optymistyczny, bo obojętna zazwyczaj na sprawy morskie szlachta, akurat na sejmie […]

Pospolite ruszenie koronne w czasach panowania Zygmunta III Wazy | Część 1

Okres panowania Zygmunta III Wazy do historiografii przeszedł, jako jeden z najgorętszych okresów dla polskiej polityki zagranicznej. Wojna, która według klasyków jest jej przedłużeniem, warunkowała te czasy. Analizując ten okres należy pamiętać o organizacji armii Rzeczpospolitej Obojga Narodów, które opierały się przecież nie na wojskach regularnych, ale na szlacheckim pospolitym ruszeniu. Dlatego jego rola stała […]

Flota wojenna króla Zygmunta III Wazy | część 1

Morskie przewagi hetmana Chodkiewicza Po laniu jakie w 1605 roku sprawił Szwedom hetman Jan Karol Chodkiewicz pod Kircholmem, wydawało się, że odzyskanie całych Inflant jest tylko kwestią czasu. Niestety wieczny brak pieniędzy na żołd dla wojska sprawił, że jedynym skutkiem bitwy, która rozsławiła imię Chodkiewicza na świecie, był rozejm mający obowiązywać do 31 października 1608 […]

Wyprawa na Moskwę 1663-1664 – Kampania ostatniej szansy

Pośród przyczyn upadku Rzeczypospolitej Obojga Narodów częstokroć pojawia się argument o wojnach, jakie dotknęły nasz kraj w XVII wieku. Państwo polsko-litewskie w latach 1600-1699 pozostawało w stanie permanentnych konfliktów zbrojnych ze Szwecją, Kozakami, Tatarami, Turcją oraz Moskwą. Teatrem wojny pozostawało najczęściej terytorium Rzeczypospolitej, co skutkowało ogromnymi zniszczeniami, spadkiem populacji, kryzysem gospodarczym i politycznym. Niemniej jednak […]

Bitwa pod Prostkami 1656 roku

Bitwa pod Prostkami odbyła się 8 października 1656 roku podczas trwania potopu szwedzkiego, w trakcie kampanii hetmana polnego litewskiego Wincentego Gosiewskiego, którą uważa się za największą operacje przeprowadzoną przez wojska Rzeczypospolitej w trakcie konfliktu z Prusami Książęcymi[1]. Tło historyczne Do samej bitwy doszło niedługo po tym, jak wojska szwedzko-brandenburskie opuściły ziemię warszawską w tym samym […]

Konflikty międzynarodowe w XVIII wieku i ich wpływ na mapę polityczną Europy

Bellum omnium contra omnes (łac. Wojna wszystkich przeciw wszystkim) to zwrot którego Thomas Hobbes użył na określenie stosunków panujących w społeczeństwie pierwotnym. Równie dobrze można go jednak użyć do opisania sytuacji panującej w XVIII – wiecznej Europie. Dyplomatyczne intrygi, nieznające pojęcia przyjaźni, przeplatane krwawymi wojnami niedawnych sojuszników –  to właśnie obraz starego kontynentu w tym […]

Nauczyciele Napoleona. Francuscy teoretycy wojskowi II poł. XVIII w. i ich dzieła

Druga połowa XVIII w. przyniosła dominację wojskowości pruskiej doby Fryderyka Wielkiego, zdetronizowanej dzięki sukcesom rewolucyjnej, a następnie napoleońskiej armii francuskiej po 1792 roku. Zwycięstwa Napoleona Bonaparte, powszechnie uważanego za jednego z najwybitniejszych wodzów w dziejach, nie byłyby jednak możliwe bez prac teoretyków wojskowych tego okresu. O ich najważniejszych przedstawicielach będzie mowa w niniejszym artykule. Armia […]