Sztuka wojenna

Artykuły historyczne Nowożytność Polityka Sarmatikon Sztuka wojenna

Wojna trzydziestoletnia – wojna Ferdynanda II

15 lutego 1637 roku zmarł cesarz rzymski, król Niemiec, Ferdynand II Habsburg. Władca ten nie jest dziś powszechnie znaną postacią – przynajmniej w naszym kraju. Najdobitniej niech świadczy o tym fakt, że nie doczekał się w języku polskim żadnej biografii – nawet jej tłumaczenia. Fanatycznie religijny (przynajmniej zdaniem anglojęzycznych historyków[1]), […]

Artykuły historyczne Nowożytność Sarmatikon Sztuka wojenna

Wojna polsko-rosyjska 1577-1582, czyli triumf Stefana Batorego

Dnia 26 sierpnia 1582 r. oczom Stefana Batorego, drugiego króla elekcyjnego Rzeczypospolitej Obojga Narodów, ukazały się potężne mury miasta Pskowa, które przyszło mu oblegać przez pięć kolejnych miesięcy. Już kilka dni po przybyciu wojsk polsko-litewskich twierdza pskowska zacznie być nieustannie szarpana ogniem artylerii, a mimo to jej załoga zdoła przeciwstawić […]

Artykuły historyczne Nowożytność Polityka Sarmatikon Sztuka wojenna

Upadek Kamieńca Podolskiego 1672

Dramatyczna obrona twierdzy w Kamieńcu Podolskim stała się kanwą dla ostatniej części trylogii Henryka Sienkiewicza – Pana Wołodyjowskiego. W sierpniu 1672 roku wielka armia turecko-kozacko-tatarska wtargnęła na Podole i obległa Kamieniec. Zamku broniła wówczas garstka regularnych żołnierzy i mieszczan. Bohaterska postawa obrońców nie zapobiegła jednak tragedii. Geneza wojny polsko-tureckiej Aby […]

Artykuły historyczne Nowożytność Polityka Sarmatikon Sztuka wojenna

Bitwa nad Żółtymi Wodami – pierwszy akt Powstania Chmielnickiego

Powstanie Chmielnickiego wstrząsnęło Rzeczpospolitą w 1648 roku. 29 kwietnia w dzikim stepie nad Żółtymi Wodami starły się wojska kozacko-tatarskie pod wodzą Bohdana Chmielnickiego oraz Tuhaj-beja z częścią armii koronnej, którą dowodził Stefan Potocki. Starcie unieśmiertelnił w Ogniem i Mieczem Henryk Sienkiewicz oraz Jerzy Hoffamn w ekranizacji powieści. Film Hoffmana pokazał […]

Artykuły historyczne Nowożytność Sarmatikon Sztuka wojenna

Pospolite ruszenie koronne za panowania Zygmunta III Wazy | Część 2

Po wybuchu w Rzeczpospolitej wojny domowej, która do historii przeszła pod nazwą „rokoszu Zebrzydowskiego”, polityczna rola szlachty koronnej stała się jeszcze większa niż kiedykolwiek w czasie rządów Zygmunta III. Ogromnego znaczenia nabrało także pospolite ruszenie, które w konflikcie tym było naprawdę znaczącą siłą. W artykule tym przyjrzymy się dalszym dziejom […]

Artykuły historyczne Nowożytność Sarmatikon Sztuka wojenna

Flota wojenna króla Zygmunta III Wazy | część 2

Od kaprów po okręty JKM Bitwa pod Oliwą, stoczona przez flotę Zygmunta III Wazy, z okrętami szwedzkimi jest najbardziej znanym zwycięstwem polskiej regularnej floty żaglowej. Zwycięstwem, które paradoksalnie zapoczątkowało jednocześnie upadek tej floty, zakończony bezsensowną stratą większości okrętów w Wismarze. A start był całkiem optymistyczny, bo obojętna zazwyczaj na sprawy […]

Rokosz Zebrzydowskiego
Artykuły historyczne Nowożytność Sarmatikon Sztuka wojenna

Pospolite ruszenie koronne w czasach panowania Zygmunta III Wazy | Część 1

Okres panowania Zygmunta III Wazy do historiografii przeszedł, jako jeden z najgorętszych okresów dla polskiej polityki zagranicznej. Wojna, która według klasyków jest jej przedłużeniem, warunkowała te czasy. Analizując ten okres należy pamiętać o organizacji armii Rzeczpospolitej Obojga Narodów, które opierały się przecież nie na wojskach regularnych, ale na szlacheckim pospolitym […]

Artykuły historyczne Nowożytność Polityka Sarmatikon Sztuka wojenna

Flota wojenna króla Zygmunta III Wazy | część 1

Morskie przewagi hetmana Chodkiewicza Po laniu jakie w 1605 roku sprawił Szwedom hetman Jan Karol Chodkiewicz pod Kircholmem, wydawało się, że odzyskanie całych Inflant jest tylko kwestią czasu. Niestety wieczny brak pieniędzy na żołd dla wojska sprawił, że jedynym skutkiem bitwy, która rozsławiła imię Chodkiewicza na świecie, był rozejm mający […]

Artykuły historyczne Nowożytność Polityka Sarmatikon Sztuka wojenna

Wyprawa na Moskwę 1663-1664 – Kampania ostatniej szansy

Pośród przyczyn upadku Rzeczypospolitej Obojga Narodów częstokroć pojawia się argument o wojnach, jakie dotknęły nasz kraj w XVII wieku. Państwo polsko-litewskie w latach 1600-1699 pozostawało w stanie permanentnych konfliktów zbrojnych ze Szwecją, Kozakami, Tatarami, Turcją oraz Moskwą. Teatrem wojny pozostawało najczęściej terytorium Rzeczypospolitej, co skutkowało ogromnymi zniszczeniami, spadkiem populacji, kryzysem […]

Artykuły historyczne Nowożytność Sarmatikon Sztuka wojenna

Bitwa pod Prostkami 1656 roku

Bitwa pod Prostkami odbyła się 8 października 1656 roku podczas trwania potopu szwedzkiego, w trakcie kampanii hetmana polnego litewskiego Wincentego Gosiewskiego, którą uważa się za największą operacje przeprowadzoną przez wojska Rzeczypospolitej w trakcie konfliktu z Prusami Książęcymi[1]. Tło historyczne Do samej bitwy doszło niedługo po tym, jak wojska szwedzko-brandenburskie opuściły […]