Sztuka wojenna

Artykuły historyczne Nowożytność Sarmatikon Sztuka wojenna

Bitwa pod Kłuszynem, czyli droga do Moskwy stoi otworem

Zwycięstwo hetmana polnego koronnego Stanisława Żółkiewskiego pod Kłuszynem jest jedną z bardziej chlubnych kart polskiego oręża. Szczupłe siły hetmana pobiły wielokrotnie większą armię moskiewską oraz wspierającą ją armie szwedzkich najemników. Niestety tak naprawdę do dziś nie wiadomo jaki był prawdziwy przebieg jednej z najsłynniejszych bitew husarii. Brak dostatecznego materiału źródłowego […]

Artykuły historyczne Nowożytność Sarmatikon Sztuka wojenna

Bitwa pod Beresteczkiem – krwawa łaźnia Bohdana Chmielnickiego

Bitwa  pod Beresteczkiem była jednym z większych starć lądowych XVII wieku. W dniach 28-30 czerwca 1651 roku na polach beresteckich na Wołyniu stanęły naprzeciw siebie wojska polskie oraz kozacko-tatarskie. Z wojskowego punktu widzenia była to bitwa o tyle ciekawa, że współpracowały w niej wszystkie rodzaje wojsk Rzeczpospolitej, zarówno autoramentu narodowego […]

Artykuły historyczne Nowożytność Sarmatikon Sztuka wojenna

Wojny i wojskowość w czasach Stefana Batorego cz. 1

Stefan Batory zasiadł na tronie Rzeczpospolitej w 1575 roku i od razu dał się poznać jako król-wojownik. Zmusiła go do tego sytuacja, ponieważ po elekcji nie wszyscy uznali jego władzę, i tak na przykład uznania go za władcę Rzeczpospolitej odmawiał Gdańsk, czyli jedno z najpotężniejszych miast Rzeczpospolitej Obojga Narodów. Ponadto […]

Artykuły historyczne Nowożytność Polityka Sarmatikon Sztuka wojenna

Hodów – zwycięstwo w cieniu propagandy

Od paru lat 11 czerwca różne portale popularyzujące historię Polski z dumą przypominają: 11 CZERWCA 1694 ROKU ODBYŁA SIĘ BITWA POD HODOWEM, W KTÓREJ 400 HUSARZY POWSTRZYMAŁO 40 TYS. TATARÓW. STARCIE TO NAZYWANE JEST POLSKIMI TERMOPILAMI. Faktycznie, starcie pod Hodowem w ciągu ostatnich lat dorobiło się statusu kultowego i regularnie […]

Artykuły historyczne Nowożytność Polityka Sarmatikon Sztuka wojenna

Wojna trzydziestoletnia – wojna Ferdynanda II

15 lutego 1637 roku zmarł cesarz rzymski, król Niemiec, Ferdynand II Habsburg. Władca ten nie jest dziś powszechnie znaną postacią – przynajmniej w naszym kraju. Najdobitniej niech świadczy o tym fakt, że nie doczekał się w języku polskim żadnej biografii – nawet jej tłumaczenia. Fanatycznie religijny (przynajmniej zdaniem anglojęzycznych historyków[1]), […]

Artykuły historyczne Nowożytność Sarmatikon Sztuka wojenna

Wojna polsko-rosyjska 1577-1582, czyli triumf Stefana Batorego

Dnia 26 sierpnia 1582 r. oczom Stefana Batorego, drugiego króla elekcyjnego Rzeczypospolitej Obojga Narodów, ukazały się potężne mury miasta Pskowa, które przyszło mu oblegać przez pięć kolejnych miesięcy. Już kilka dni po przybyciu wojsk polsko-litewskich twierdza pskowska zacznie być nieustannie szarpana ogniem artylerii, a mimo to jej załoga zdoła przeciwstawić […]

Artykuły historyczne Nowożytność Polityka Sarmatikon Sztuka wojenna

Upadek Kamieńca Podolskiego 1672

Dramatyczna obrona twierdzy w Kamieńcu Podolskim stała się kanwą dla ostatniej części trylogii Henryka Sienkiewicza – Pana Wołodyjowskiego. W sierpniu 1672 roku wielka armia turecko-kozacko-tatarska wtargnęła na Podole i obległa Kamieniec. Zamku broniła wówczas garstka regularnych żołnierzy i mieszczan. Bohaterska postawa obrońców nie zapobiegła jednak tragedii. Geneza wojny polsko-tureckiej Aby […]

Artykuły historyczne Nowożytność Polityka Sarmatikon Sztuka wojenna

Bitwa nad Żółtymi Wodami – pierwszy akt Powstania Chmielnickiego

Powstanie Chmielnickiego wstrząsnęło Rzeczpospolitą w 1648 roku. 29 kwietnia w dzikim stepie nad Żółtymi Wodami starły się wojska kozacko-tatarskie pod wodzą Bohdana Chmielnickiego oraz Tuhaj-beja z częścią armii koronnej, którą dowodził Stefan Potocki. Starcie unieśmiertelnił w Ogniem i Mieczem Henryk Sienkiewicz oraz Jerzy Hoffamn w ekranizacji powieści. Film Hoffmana pokazał […]

Artykuły historyczne Nowożytność Sarmatikon Sztuka wojenna

Pospolite ruszenie koronne za panowania Zygmunta III Wazy | Część 2

Po wybuchu w Rzeczpospolitej wojny domowej, która do historii przeszła pod nazwą „rokoszu Zebrzydowskiego”, polityczna rola szlachty koronnej stała się jeszcze większa niż kiedykolwiek w czasie rządów Zygmunta III. Ogromnego znaczenia nabrało także pospolite ruszenie, które w konflikcie tym było naprawdę znaczącą siłą. W artykule tym przyjrzymy się dalszym dziejom […]

Artykuły historyczne Nowożytność Sarmatikon Sztuka wojenna

Flota wojenna króla Zygmunta III Wazy | część 2

Od kaprów po okręty JKM Bitwa pod Oliwą, stoczona przez flotę Zygmunta III Wazy, z okrętami szwedzkimi jest najbardziej znanym zwycięstwem polskiej regularnej floty żaglowej. Zwycięstwem, które paradoksalnie zapoczątkowało jednocześnie upadek tej floty, zakończony bezsensowną stratą większości okrętów w Wismarze. A start był całkiem optymistyczny, bo obojętna zazwyczaj na sprawy […]