Słynne procesy II RP | Recenzja

H. Kowalik, Słynne procesy II Rzeczypospolitej

Dziś wszystkie newsy dostępne są na wyciągnięcie ręki, portale prześcigają się w dostarczeniu nam najświeższych wiadomości, relacji i plotek. Sto lat temu rzeczywistość była zupełnie inna. Źródło wiedzy o sprawach bieżących stanowiła prasa i relacje ustne świadków. Dlatego tak dużym zainteresowaniem cieszyły się rozprawy sądowe, na które można było wejść z biletem. Jakimi sprawami żył naród, który dopiero co odzyskał niepodległość?

Mija prawie sto lat, a czytelnik za sprawą Heleny Kowalik, dziennikarki i reportażystki, ma szansę poznać kraj z perspektywy sali sądowej. Mamy tu do czynienia z nietypową lekcją historii o realiach tamtych czasów. W książce znajdziemy odpowiedź na wiele ważnych pytań: jaka była sytuacja polityczna w nowopowstałym państwie czy z jakimi problemami borykało się społeczeństwo.

Z pewnością atrakcyjna dla czytelnika będzie forma wydania – książka jest bogata w zdjęcia, nie tylko wspomnianych w książce postaci, ale z aktualnych wydarzeń krajowych, obwieszczeń i przedruków pierwszych stron gazet. Na przyjemność czerpaną z lektury, wpływa też fakt umieszczenia w książce obszernych fragmentów mów obrończych, prokuratorskich oraz wypowiedzi oskarżonych i świadków. To właśnie one, moim zdaniem stanowią ważne źródło wiedzy o realiach II RP.

Na ławie oskarżonych wśród postaci przywołanych przez autorkę znalazły się nie tylko takie sławy jak Eligiusz Niewiadomski czy Wincenty Witos. Swoje miejsce znaleźli też zwykli obywatele, którzy w patriotycznych uniesieniach wypowiedzieli „śmierć wrogom Ojczyzny” – jak Julian Blachowski czy Józef Muraszko. Osobny rozdział poświęcony jest zdrajcom, podwójnym agentom – tu w końcu pojawił się także pierwiastek kobiecy w towarzystwie najsłynniejszego agenta międzywojnia – Sosnowskiego.

Rosnące siły nacjonalistyczne za zachodnią granicą, również znalazły odbicie w zachowaniach polskiego społeczeństwa. Na czele z Adamem Doboszyńskim krąg ludzi przejawiających bezgraniczną miłość do swojego narodu, wywołał pogrom Żydów w Myślenicach.

Na okres międzywojnia przypada też szeroka działalność Marszałka Józefa Piłsudskiego – w książce dowiemy się jak wyglądały relacje z opozycją i kto zasłużył na „wczasy” w twierdzy Brześć.

Ciekawym podsumowaniem jest też współczesna opinia o ówczesnych oskarżonych – część z nich doczekała się pośmiertnie rehabilitacji, a części tego zaszczytu odmówiono.

Sprawy sądowe wywołane przez autorkę mają bardzo duże znaczenie, by właściwie zrozumieć atmosferę i nastroje panujące w II RP. Rozprawy omówione są w odniesieniu do aktualnych warunków społecznych, aktualnej sytuacji politycznej w kraju i na świecie. To ciekawa i ważna lekcja o międzywojennej Polsce.

Wydawnictwo: MUZA S.A.

Ocena recenzenta: 5/6

Paulina Błuszko – Nasewicz

Leave a Comment

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

*