System rządów dynastii Kudur-Mabuka w Larsie w okresie starobabilońskim

 

Celem artykułu jest próba analizy proweniencji, sposobu przejęcia władzy i jej legitymizacja oraz system wprowadzonych rządów przez dynastię Kudur-Mabuka w Larsie w okresie starobablilońskim. W skład dynastii Kudur-Mabuka panującej w latach 1834 do 1763r. p.n.e., następującej po dynastii Nur-Adada na tronie królestwa Larsy, wchodzą jego dwaj synowie, prawowici królowie, Warad-Sin oraz Rim-Sin. Jednak głównym decydentem królestwa Larsy wydaje się być Kudur-Mabuk, natomiast jego synowie pozostawali za jego życia koregentami.

W południowo wschodnim Iraku, między Tygrysem i górami Zagros, rozciąga się półpustynny step, zwany wówczas Jamutbal, od nazwy koczowniczego lub półkoczowniczego plemienia, które od dłuższego czasu go zamieszkiwało i którego przywódca nosił elamickie imię Kudur-Mabuk, niewątpliwe dlatego, że jego rodzina przez długi czas musiała służyć królom Elamu.

Starożytna Mezopotamia w okresie starobabilońskim
Starożytna Mezopotamia w okresie starobabilońskim

Pochodzenie dynastii Kudur-Mabuka, jest wciąż szeroko dyskutowane. Najważniejsze z tej perspektywy wydaje się być to, w jaki sposób jego etniczna tożsamość była postrzegana przez siebie i innych. W tym względzie należy zauważyć, że nikt z rodziny Kudur-Mabuka,  o którym była mowa w inskrypcjach królewskich bądź „określeniach rocznych” nie był tytułowany, jako Elamita, po tym jak objęli oni władzę w królestwie Larsy[1].

Jednym z argumentów za tym, że królowie z dynastii Kudur-Mabuka przez wielu badaczy są postrzegani jako dynastia mająca swoje korzenie  w Elamie, może być to, że imię Kudur-Mabuk (identyfikowane też z imieniem króla Elamu Kutirnahhunte) oraz imię jego ojca Simti-silhak są imionami typowo elamickimi. Również imię jednej z córek Kudur-Mabuka, Manzi-warta, jest elamickie. W przeciwieństwie do imion jego synów Warad-Sina, Rim-Sina oraz Sin-muballita, które są  imionami akadyjskimi.

Powodem, dla którego uważa się, że Kudur-Mabuk był Amorytą, jest jego bliski związek z Elamitami, ale nie odnoszący się do jego elamickiego pochodzenia[2]. W inskrypcjach królewskich jego syna Warad-Sina, odnajdujemy tytulaturę: Ojciec amoryckich ziem oraz  Ojciec Emutbal[3]. Epitety te nigdy nie były używane jednocześnie. Określenie Ojciec Emutbal znalezione zostało w dziesięciu zapiskach, podczas gdy epitet Ojciec amoryckich ziem jest sygnowany przez osiem inskrypcji, jak również jest to wyrażenie wcześniejsze, stosowane przez Kudur-Mabuka do siódmego roku rządów Warad-Sina, zastąpione przez Ojciec amoryckich ziem.   Jego synowie Warad-Sin i Rim-Sin nigdy nie pojawiają się w inskrypcjach ani królewskiej tytulaturze używając tego nazewnictwa, ponieważ wydają się  kontynuować tradycję zapoczątkowaną przez poprzednią dynastię Nur-Adada, by wystrzegać się amoryckich tytułów. Być może aspirowali, aby włączyć się do dziedzictwa Lagasz-Girsu.  Wydaje się prawdą, że Larsa była więc poprzez prawo królestwem amoryckim, rządzonym przez nieamorycką dynastię Kudur-Mabuka.

Być może Emutbal jest bardziej specyficznym oznaczeniem plemiennym terytorium amoryckiego na terenach wokół Maszkan-Szapir, niż amoryckie ziemie, ale dlaczego jeden tytuł zastępuje inne, nie jest jasne. Jednym z argumentów jest to, że podczas rządów królów z dynastii Kudur-Mabuka, termin Emutbal był synonimem królestwa Larsa[4]. Inną możliwą interpretacją jest to, że w okresie rządów królów z dynastii Kudur-Mabuka, Emutbal był obszarem wokół Maszkan-Szapir, który został włączony do królestwa Larsy. Maszkan-Szapir był ważnym strategicznym miastem dla królestwa Larsy już w czasach Zabaia, na co wskazują zapiski z  lat panowania Zabaia, ale tylko z królami z dynastii Kudur-Mabuka zaczynamy łączyć zestawienie Larsy i Emutbal[5]. Może to dawać wskazówki, skąd nadeszła dynastia Kudur-Mabuka. Chociaż tytuły noszone przez Kudur-Mabuka oznaczają, że on i jego synowie pochodzą z regionu Maszkan-Szapir, nie ma innych bezpośrednich dowodów na ten fakt. Nadmienić należy także, że osoby o imionach Warad-Sin, Tutu-nišu i Sumu-iamutbala zostają wymienione jako odbiorcy żywności od króla Sin-iddinam, według dokumentów z czasów panowania tego władcy, co daje podstawy aby przypuszczać, że w czasie rządów Sin-iddinam Warad-Sin, Sumu-iamutbala i Tutu-nišu, byli dostojnikami i urzędnikami w regionie Maszkan-Szapir  podczas rządów Sin-iddinam i  byli związani z królestwem Larsy sojuszem.

Leave a Comment

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

*