Szturmowcy│ Recenzja

D. Siemens Szturmowcy. Nowa historia nazistowskich oddziałów SA

Oddziały SA nie znalazły aż takiego odbicia w historiografii Trzeciej Rzeszy, jak uznana za wcielenie diabła organizacja SS. Krwawa rzeź w „noc długich noży” w powszechnej świadomości przynosi koniec bezwzględnej przemocy Szturmowców. Okazuje się jednak, że mieli oni nadal swój wkład w zbrodniczą działalność okupacyjną.

Daniel Siemens jest profesorem na Uniwersytecie w Newcastle specjalizującym się w historii Europy. Autor książek poświęcony historii XIX i XX wieku. Szturmowcy. Nowa historia nazistowskich oddziałów SA jest jego pierwszą pracą przetłumaczoną na język polski. I nie tylko dlatego jest godna szczególnej uwagi.

Sturmabteilung czyli Oddziały Szturmowe NSDAP wsławiły się bezwzględnym okrucieństwem w pochodzie do władzy oraz pierwszej fazie umacniania się pozycji partii narodowosocjalistycznej. Przemoc stosowana przez bojówki NSDAP dawała dużą przewagę w walce o rządy w ówczesnych Niemczech. W powszechnym przekonaniu kres tej formacji położyła „Noc długich noży”, podczas której aresztowano i zamordowano czołowych przywódców SA. Można powiedzieć, że wraz ze śmiercią Ernesta Röhma kończy się ogólna wiedza o jego formacji i jej zbrodniczym charakterze. Jednak jak słusznie zauważa Daniel Siemens organizacja ta, działająca na terenach okupowanych, wniosła bardzo duży wkład w niemiecki nazistowski genocyd. Można powiedzieć, że demitologizuje ona powszechną świadomość o działalności SA.

Niewątpliwie autor recenzowanej pozycji popełnił bardzo ważną pracę: jest to pierwsza kompletna monografia Oddziałów Szturmowych. Co ciekawe zaczyna się ona od niespodziewanego passusu, a mianowicie opisu zabójstwa Górnoślązaka określającego się jako Polak, wspierającego w latach 1919-1921 powstańców śląskich, którego dokonało dwóch SA-mannów. Bardzo rzadko w historiografii światowej zwraca się uwagę na istotną część korzeni mentalności Oddziałów Szturmowych: wściekłość po utracie części Górnego Śląska, podtrzymywanie tzw. płonącej granicy oraz bezwzględną walkę z wszelkimi przejawami polskości na tym terenie. Trzeba również pamiętać, że na początku września 1939 r. wielu członków Oddziałów Szturmowych włączyło się w niemieckie działania dywersyjne na Górnym Śląsku, a niektórzy jak SA-Sturmführer Karl Rolle w Bytomiu dopuścili się bestialskich mordów odrażających nawet dla ich współtowarzyszy z Freikorps Ebbinghaus.

Kolejnym frapującym opisem jest wskazanie zaangażowania SA-mannów w niemiecką służbę dyplomatyczną. Od roku 1940 pięciu generałów SA (Adolf-Heinz Beckerle, Manfred von Killinger, Hanns Elard Ludin, Siegfried Kasche i Dietrich von Jagow) pełniło funkcję ambasadorów Trzeciej Rzeszy w Europie Południowo-Wschodniej.  Odegrali oni ogromną rolę w przygotowaniu i przeprowadzeniu Holokaustu w krajach, gdzie pełnili służbę dyplomatyczną.

Siemens wykonał ogromną pracę gromadząc niezliczoną liczbę materiałów i dosłownie przekopując się przez stosy archiwaliów. Przy wysokiej merytoryce dzieła udało mu się zachować bardzo przystępny sposób prowadzenia narracji, ułatwiający lekturę nawet czytelnikowi-amatorowi. Szkoda tylko, że przy tak dużej objętości książki (608 stron) wydawnictwo zdecydowało się na umieszczenie przypisów z tyłu publikacji. Znacząco utrudnia to dostęp do nich.

Podsumowując recenzowana pozycja jest ze wszech miar godna polecenia.

Wydawnictwo Prószyński i S-ka

Ocena recenzenta: 5/6

Daria Czarnecka

Leave a Comment

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

*