A. Baniewicz, Wołyński Gambit. Śledztwo w czasach zbrodni

Okres II wojny światowej niewątpliwie budzi spore zainteresowanie wśród miłośników historii. Osadzenie akcji recenzowanej przeze mnie pozycji w początkach lat 40-tych wydaje się dobrym pomysłem. Opowieść „Wołyński Gambit” zyskuje dzięki temu intrygujący klimat.
Autorem omawianej powieści jest Artur Baniewicz. Z wykształcenia inżynier budownictwa, z zawodu pisarz. Posiada rozległe zainteresowania, dzięki czemu literatura, którą tworzy posiada bogatą tematykę. Na swoim koncie ma wiele książek fantasy. Oprócz tego wydał kilka dzieł historycznych i sensacyjnych. Jedną z jego najbardziej rozpoznawalnych powieści historycznych jest „Pięć dni ze swastyką”.
„Wołyński Gambit” opowiada historię byłego polskiego policjanta ze Lwowa – Pawła Bujnickiego. Młody, ambitny i inteligentny mężczyzna przyjmuje nietypową propozycje niemieckiego oficera. Z jego polecenia, wraz z Ukraińcem Hawryszem, rozpoczyna śledztwo na dawnych polskich Kresach będących pod okupacją Wehrmachtu. W międzyczasie prowadzi prywatne poszukiwania Chaji Welcman- Żydówki, z którą swego czasu wdał się w romans nieakceptowany przez jego rodzinę. Podczas śledztwa dochodzi do wielu nieoczekiwanych wydarzeń. Główny bohater nie raz musi ratować własne życie oraz uciekać się do podstępu.
Powieść nie ma jednolitego charakteru. Są tu zarówno elementy historyczne, kryminalne oraz sensacyjne. Pełno jest zaskakujących zwrotów akcji. Przemoc, intrygi, romans, zdrady, przestępczy światek, wojna, różnice narodowościowe, spory polityczne oraz, co najważniejsze, motyw Rzezi Wołyńskiej, wszystkie te wątki przeplatają się na kolejnych stronicach książki przez to trudno ją zakwalifikować do konkretnego gatunku. Każdy może tu odnaleźć jakąś szczególnie sobie bliską dziedzinę.
Według mnie najlepszym atutem książki jest jej świetny klimat. Czytelnik dzięki temu ma możliwość wczuć się w wydarzenia okresu II wojny światowej i okupacji Kresów Wschodnich. Pojawiający się motyw wojny oraz Rzezi Wołyńskiej daje możliwość wyobrażenia sobie ogromu krzywd, jakie ponieśli Polacy w tamtym okresie z rąk Niemców oraz Ukraińców. Do tego mamy przedstawienie motywów tych zbrodni, co dodatkowo wzbogaca fabułę. Ze względu na swoją objętość i silny efekt napięcia książka zapewnia wiele godzin intrygującej lektury. Czytelnik ma możliwość wczuć się w opisywane realia tamtych czasów i zapoznać się z ówczesnym życiem Polaków i Ukraińców na Kresach Wschodnich, poznać ich stosunek do mniejszości żydowskiej oraz do niemieckiego okupanta. Ponadto pojawiający się wątek światka przestępczego daje ogląd na życie kryminalistów wywodzących się z 20-lecia międzywojennego.
Książka składa się z prawie 700 stron podzielonych na ponad 90 rozdziałów. Całość prezentuje się spójnie. Język jest przejrzysty, zrozumiały i lekki w odbiorze. Do oceny czytelnika należy pozostawić fakt mnogości wątków. Co jednym może się bardzo podobać dla niektórych może okazać się przytłaczające i sprawiać, że odbiór powieści staje się trudniejszy. Na pochwałę zasługuje wiedza autora z zakresu historii, kryminologii oraz ówczesnej techniki. Respekt budzi znajomość wielu drobnych szczegółów. Z pewnością jest to pozycja godna polecenia.

Wydawnictwo: Znak Horyzont

Ocena recenzenta: 5/6

Grzegorz Gomułka